12 cung hoàng đạo trong tiếng Nhật: Tên, cách đọc và cách nói về chiêm tinh

Các cung hoàng đạo trong tiếng Nhật thường được diễn đạt dưới dạng tên chòm sao với hậu tố 座 (ざ, zah), ví dụ おひつじ座 (OH-hee-TSOO-jee-zah, Bạch Dương) và さそり座 (sah-SOH-ree-zah, Bọ Cạp). Bạn có thể hỏi cung của ai đó một cách tự nhiên bằng 何座？ (nah-nee-zah, "Bạn thuộc cung gì?").

Vì sao nói chuyện cung hoàng đạo bằng tiếng Nhật nghe hơi khác

Trong đời sống hằng ngày, tiếng Nhật có hai hệ "hoàng đạo", và nhầm lẫn chúng là cách nhanh nhất để nói nghe không tự nhiên.

Cung hoàng đạo phương Tây là 星座 (せいざ, SEH-zah), nghĩa đen là "chòm sao", gắn với tháng và ngày sinh. Hoàng đạo Trung Hoa là 干支 (えと, eh-TOH), gắn với năm sinh, và xuất hiện rất nhiều dịp Tết.

Tiếng Nhật có khoảng 123 triệu người nói, chủ yếu ở Nhật Bản, nên các câu trong hướng dẫn này bám sát cách bạn thật sự sẽ nghe trên truyền thông và trong hội thoại hằng ngày. Nội dung này không dùng kiểu thuật ngữ chiêm tinh sách vở (Ethnologue, 2024).

Các từ khóa bạn cần (trước 12 cung)

星座

星座 (せいざ, SEH-zah) nghĩa là "chòm sao", và trong hội thoại hằng ngày nó cũng có nghĩa là "cung hoàng đạo" hoặc "cung sao". Nếu ai đó nói 星座占い (せいざうらない, SEH-zah oo-rah-NIGH), họ đang nói về nội dung tử vi dựa trên 12 cung.

Bạn cũng sẽ thấy 星占い (ほしうらない, HO-shee oo-rah-NIGH), đây là "tử vi theo sao" theo nghĩa chung hơn.

座

座 (ざ, zah) là hậu tố gắn vào tên mỗi cung, như てんびん座. Khi nói về chiêm tinh, nó hoạt động giống như "cung".

Trong chữ viết, bạn sẽ thấy nó ở dạng kanji. Khi nói, âm là "zah" gọn và rõ, không phải "zuh".

占い

占い (うらない, oo-rah-NIGH) là "bói toán". Từ này bao gồm tử vi, tarot, xem chỉ tay, và nhiều thứ khác.

Nếu bạn nói 占い信じる？ (oo-rah-NIGH shin-jee-roo, "Bạn có tin bói toán không?"), câu nghe tự nhiên và bao quát.

"Người học thường nghĩ từ vựng mới là phần khó, nhưng dụng học mới là nơi sự trôi chảy nằm: biết cộng đồng thật sự dùng câu hỏi ngắn nào, và dùng khi nào."
Professor Noriko Iwasaki, linguist and Japanese language acquisition researcher

12 cung hoàng đạo trong tiếng Nhật (kèm cách đọc)

Dưới đây là các tên tiếng Nhật phổ biến nhất, viết theo cách bạn sẽ thấy trong tử vi. Nhiều cung có cả cách viết kana và kanji, và cả hai đều bình thường.

Cách nói cung của bạn cho tự nhiên (và không nghe như dịch)

Trong tiếng Việt, mọi người hay nói "Mình là cung Bạch Dương." Trong tiếng Nhật, mẫu tự nhiên nhất là "[tên cung] + です" khi nói lịch sự, hoặc chỉ nói "[tên cung]" khi nói thân mật.

Dưới đây là hai khuôn bạn sẽ nghe liên tục:

Một câu hỏi mở khóa cả cuộc trò chuyện

何座

何座？ (なにざ, nah-nee-zah) là cách mặc định để hỏi cung của ai đó. Câu này ngắn và thân thiện, rất hợp với kiểu chuyện phiếm trong tiếng Nhật.

Nếu bạn muốn hỏi mềm hơn, hãy thêm một câu dẫn:

• 誕生日いつ？何座？ (tahn-JOH-bee ee-tsoo, nah-nee-zah, "Sinh nhật bạn khi nào? Bạn thuộc cung gì?")
• 星座って何座？ (SEH-zah tteh nah-nee-zah, "Vậy bạn thuộc cung gì?")

Trong bối cảnh lịch sự, dùng 何座ですか？ (nah-nee-zah dess-kah). Phần ですか khiến câu phù hợp ở chỗ làm hoặc với người lạ.

Cách nói về tử vi mà bạn thật sự nghe trên truyền thông Nhật

Nội dung tử vi ở Nhật có khắp nơi, từ TV buổi sáng đến mẩu tin trong tạp chí và ứng dụng điện thoại. Từ vựng thường đơn giản và lặp lại, đây là tin tốt cho người học.

星占い

星占い (ほしうらない, HO-shee oo-rah-NIGH) là "tử vi" theo nghĩa đời thường. Đây là từ bạn sẽ thấy trong các mục trên TV và trang giải trí.

Nếu bạn học qua clip, đây là mục tiêu nghe rất tốt. Bạn sẽ hay nghe nó đi với 今日 (kyoh, "hôm nay") hoặc 今週 (kon-SHOO, "tuần này").

相性

相性 (あいしょう, AI-shoh) nghĩa là "độ hợp". Từ này dùng cho cặp đôi, bạn bè, đồng nghiệp, và cả "độ hợp" giữa một người với công việc.

Một câu thân mật rất tự nhiên là 相性いいね (AI-shoh ee-neh, "Tụi mình hợp nhau đó ha"). Câu có thể đùa vui hoặc tán tỉnh tùy giọng điệu.

運勢

運勢 (うんせい, oon-SEH) là "vận may" hoặc "xu hướng may mắn", kiểu điểm số bạn thấy trong tử vi hằng ngày.

Bạn sẽ nghe các câu như 運勢いいらしいよ (oon-SEH ee rah-SHEE yoh, "Nghe nói vận may của mình tốt đó").

Hoàng đạo phương Tây vs 干支: đừng trộn lẫn

Nếu ai đó hỏi 何座？ họ đang hỏi cung hoàng đạo phương Tây của bạn. Nếu ai đó hỏi 干支は何？ (eh-TOH wah nah-nee, "Bạn tuổi con gì?"), họ đang hỏi con giáp theo năm sinh.

Điều này quan trọng vì truyền thông Nhật dùng cả hai hệ, nhưng ở ngữ cảnh khác nhau. Cung phương Tây dùng để nói chuyện tính cách kiểu đời thường, còn 干支 xuất hiện trong nội dung dịp Tết, các tham chiếu truyền thống, và đôi khi trong giới thiệu bản thân trang trọng.

Nếu bạn muốn một bộ từ vựng riêng cho 12 con giáp, Wordy đã có hướng dẫn liên quan: xem 12 con giáp trong tiếng Nhật.

Ghi chú phát âm giúp bạn nghe tự nhiên hơn

Phát âm tiếng Nhật khá nhất quán, nhưng từ vựng chiêm tinh có vài chỗ dễ vấp với người nói tiếng Việt.

ざ

Trong 座 (ざ), phụ âm là "z" hữu thanh. Giữ âm gọn: "zah". Đừng làm mềm thành "zuh".

てんびん座

てんびん座 (tehm-BEEN-zah) hay làm người học vấp vì ん đứng trước び nghe như một âm "m" nhẹ. Vì vậy "tehm" là cách xấp xỉ hợp lý.

みずがめ座

みずがめ座 (mee-zoo-GAH-meh-zah) có nguyên âm rõ. Giữ mỗi âm tiết đều nhau, và đừng nhấn mạnh âm giữa như tiếng Anh.

Nếu bạn muốn nền tảng rộng hơn về quy luật âm thanh tiếng Nhật, hãy học kèm hướng dẫn phát âm tiếng Nhật.

Cách luyện với clip TV và phim (nhanh)

Chủ đề tử vi rất hợp để học qua clip vì nó lặp lại cùng cấu trúc: tên cung cộng です, câu hỏi ngắn, và tính từ đơn giản như いい và 悪い.

Một vòng luyện đơn giản:

1. Nghe từ mỏ neo: 星占い hoặc 何座
2. Nói nhại cả câu thành tiếng, khớp nhịp
3. Lưu các tên cung bạn cần nhất (của bạn, của người yêu, của bạn thân)

Nếu bạn đang xây tiếng Nhật giao tiếp hằng ngày, bạn cũng nên ghép chủ đề này với chào hỏi và giới thiệu cơ bản. Bắt đầu với cách nói xin chào bằng tiếng Nhật và cách nói rất vui được gặp bạn bằng tiếng Nhật, rồi thêm 何座 như một câu hỏi nối tự nhiên.

Các đoạn hội thoại ngắn bạn có thể dùng ngay (hẹn hò, bạn bè, công việc)

Đây là các trao đổi ngắn, tự nhiên, đúng với cách người ta nói thật.

Chủ đề này xuất hiện trong văn hóa như thế nào (và vì sao hữu ích)

Ở Nhật, nội dung tử vi thường được xem là giải trí, không phải hệ niềm tin nghiêm túc với đa số người. TV buổi sáng hay có mục xếp hạng nhanh, và tạp chí thường ghép mẩu tử vi theo cung với thời trang, tình cảm, và lời khuyên công việc.

Vì vậy ngôn ngữ quanh chủ đề này luôn đơn giản và mang tính hội thoại. Với người học, đây là nguồn ổn định của các mẫu câu lặp lại, tần suất cao mà bạn có thể lấy để dùng trong chuyện phiếm thật.

Nếu bạn muốn thêm từ vựng tiếng Nhật đời thường, hữu dụng, và xuất hiện liên tục trên truyền thông, hãy dùng 100 từ tiếng Nhật phổ biến nhất làm nền, rồi thêm các bộ theo chủ đề như bộ này.

Học tiếp: các câu tiếp theo hợp để đi cùng chuyện cung hoàng đạo

Chuyện phiếm về cung hoàng đạo thường dẫn sang sinh nhật, lời khen, và ngôn ngữ về mối quan hệ. Các bước tiếp theo phù hợp:

• Sinh nhật: cách nói chúc mừng sinh nhật bằng tiếng Nhật
• Ngôn ngữ tình cảm: cách nói anh yêu em bằng tiếng Nhật
• Mạch giao tiếp lịch sự: giải thích về kính ngữ tiếng Nhật

Để luyện có cấu trúc với hội thoại thật, bạn cũng có thể bắt đầu học trực tiếp qua clip trên trang học tiếng Nhật của Wordy.