İngilizcede soru kelimeleri: who, what, when, where, why, how ve daha fazlası
Ogrenmeye hazir misin?
Baslamak icin bir dil sec!
Hızlı cevap
İngilizce soru kelimeleri (question words veya wh-words): who, what, when, where, why, how, which, whose, whom (resmî). İngilizcede genellikle cümlenin başında yer alırlar. “How” özellikle çok sayıda kalıpla kullanılır: how much, how many, how long, how often.
İngilizce, dünyada en yaygın öğrenilen ikinci dildir. Ethnologue 2024'e göre, yaklaşık 1.5 milyar insan onu birinci ya da ikinci dil olarak kullanıyor. Soru kelimelerini öğrenmek bu yoldaki ilk ve en önemli adımlardan biridir. Onlar olmadan bilgi isteyemez, sohbet edemez veya başkalarının size ne sorduğunu anlayamazsınız.
İngilizcede soru kelimelerine wh-words veya question words denir. Çoğu wh ile başlar (who, what, when, where, why, which, whose, whom). how ise wh ile başlamaz, ama ses ve işlev olarak bu gruba dahildir. Dokuz temel kelimeyi öğrenmeniz gerekir, ama how birçok birleşik yapı kurar. Her birleşim, belirli bir soru türü sormanızı sağlar.
"The interrogative system of a language is the primary tool for learning, it is through questions that children acquire their mother tongue, and through questions that adult learners unlock the meaning of a new language."
(David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of the English Language, Cambridge University Press, 2019)
İngilizcede soru kelimesiyle kurulan bir sorunun temel yapısı şudur: [question word] + [auxiliary verb] + [subject] + [main verb]. İngilizcede yardımcı fiil (do, does, did, is, are, will) gereklidir. Tek istisna, soru kelimesinin özne olduğu durumdur (Who called?).
Tüm soru kelimelerine genel bakış
💡 Telaffuz tuzağı: sessiz 'wh'
İngilizcede wh yazımı tamamen tutarlı değildir ve birçok öğrenciyi şaşırtır. Çoğu wh- kelimesinde w sesi söylenir, h sessizdir: what → /wʌt/, where → /wɛr/. Ama who → /huː/ kelimesinde w sessizdir ve sadece h sesi kalır. Bu yüzden who ve whose istisnadır, w sessizdir. Diğer tüm durumlarda (what, when, where, why, which) w söylenir ve h sessizdir.
Her soru kelimesi ayrıntılı
WHO, who?
who (/huː/) insanları sorar. İngilizcede kelime diziliminin özel olabildiği tek soru kelimesidir. Eğer who özneyse (sorduğunuz kişi eylemi yapıyorsa), yardımcı fiile gerek yoktur.
- Who is that?, Bu kim?
- Who called you?, Seni kim aradı?
- Who are you?, Sen kimsin?
- Who lives here?, Burada kim yaşıyor?
Eğer who nesneyse (özne değilse), yardımcı fiil gelir: Who did you call? Resmi dilde bunun yerine whom da kullanılabilir. Günlük konuşmada çoğu kişi neredeyse her zaman who kullanır.
WHAT, what?
what (/wʌt/) şeyleri, durumları ve eylemleri sorar. En yaygın soru kelimelerinden biridir.
- What is this?, Bu ne?
- What do you do?, Ne iş yapıyorsun? (Anlamı: Mesleğin ne?)
- What time is it?, Saat kaç?
- What did you say?, Ne dedin?
- What's your name?, Adın ne?
💡 What's up?, En yaygın selamlaşma sorusu
What's up? (/wʌts ʌp/) İngilizcede en samimi ve en yaygın selamlaşma sorularından biridir. “Neler oluyor?” veya “Ne var ne yok?” gibi bir anlama gelir. İnsanlar genelde Not much, Not a lot veya Everything's good diye cevap verir. Ayrıntılı bir cevap vermeye çalışmayın. Bu, gerçek bir soru değil, kibar bir kalıptır.
WHEN, when?
when (/wɛn/) zamanı sorar, bir şeyin ne zaman olduğu veya ne zaman olacağı gibi.
- When is your birthday?, Doğum günün ne zaman?
- When did you arrive?, Ne zaman geldin?
- When will the meeting start?, Toplantı ne zaman başlayacak?
- When does the shop open?, Dükkan ne zaman açılıyor?
İnsanlar when sorusuna genelde bir zaman ifadesiyle cevap verir: yesterday, at 3 o'clock, next Monday, in two weeks.
WHERE, where?
where (/wɛr/) yeri sorar.
- Where are you?, Neredesin?
- Where do you live?, Nerede yaşıyorsun?
- Where are you going?, Nereye gidiyorsun?
- Where are you from?, Nerelisin?
Where are you from? İngilizcede en yaygın tanışma sorularından biridir. İlk kez karşılaşılan birçok durumda duyarsınız.
WHY, why?
why (/waɪ/) nedenleri sorar.
- Why are you laughing?, Neden gülüyorsun?
- Why did she leave?, O neden gitti?
- Why is the sky blue?, Gökyüzü neden mavi?
- Why not?, Neden olmasın?
Why not? tek başına da tam bir soru olarak kullanılabilir. İngilizcede bu ifade, sorunun ne olduğunu sormanın veya onay göstermenin yaygın bir yoludur: “Shall we go to the cinema?", “Why not!"
HOW, how?
how (/haʊ/) biçimi ve niteliği sorar. En esnek soru kelimesidir. Tek başına çalışır, ayrıca başka kelimelerle birleşip çok daha fazla soru kurar. Bir sonraki bölüm bunu daha ayrıntılı açıklar.
- How are you?, Nasılsın?
- How does this work?, Bu nasıl çalışıyor?
- How do you spell that?, Bu nasıl heceleniyor?
- How old are you?, Kaç yaşındasın?
HOW birleşimleri
how İngilizcede özellikle zengin birleşimler kurar. Her biri kendi anlamı olan bir soru ifadesidir. Günlük İngilizcede bunlara ihtiyacınız olur.
how much ile how many arasındaki fark, İngilizce öğrenen herkesin erken dönemde karşılaştığı konulardan biridir. Kural basittir. İsim sayılabiliyorsa (tekil ve çoğul hali varsa: apple/apples, person/people), how many kullanın. Sayılamıyorsa (çoğul hali yoksa: water, money, information), how much kullanın.
| Sayılabilen (how many) | Sayılamayan (how much) |
|---|---|
| How many apples? (Kaç tane elma?) | How much water? (Ne kadar su?) |
| How many people? (Kaç kişi?) | How much money? (Ne kadar para?) |
| How many days? (Kaç gün?) | How much time? (Ne kadar zaman?) |
| How many mistakes? (Kaç hata?) | How much sugar? (Ne kadar şeker?) |
how long özellikle kullanışlıdır. Hem zamana (How long does the flight take?) hem de fiziksel uzunluğa (How long is the bridge?) işaret edebilir. how soon bir şeyin zamansal olarak ne kadar yakın olduğunu sorar. Gelecek planlarıyla sık duyarsınız: How soon can you finish this?
WHAT ve WHICH, hangisini ne zaman kullanırsınız?
💡 What = açık uçlu, Which = sınırlı küme
what ile which arasındaki fark, kaç tane olası cevap olduğuna bağlıdır. Seçenekler sınırsızsa veya önceden tanımlı değilse doğru seçim whattır. Konuşan kişi belirli, sınırlı bir kümeden cevap bekliyorsa which daha nettir.
- What is your favorite color?, En sevdiğin renk ne? (Her renk olabilir.)
- Which color do you prefer, red or blue?, Hangisini tercih edersin, kırmızı mı mavi mi? (İki tanımlı seçenek.)
- What would you like to drink?, Ne içmek istersin? (Tüm menü.)
- Which drink would you like, coffee or tea?, Hangisini istersin, kahve mi çay mı? (İki belirli seçenek.)
which bir isimden önce belirteç olarak da gelebilir: Which book did you read? Bu, bilinen bir kitap kümesini ima eder. what da bir isimden önce gelebilir: What book are you reading? Bu daha açıktır ve tanımlı bir küme varsaymaz.
WHO ve WHOM, resmi ve gayriresmi İngilizcede
🌍 'Whom' gayriresmi İngilizceden kayboluyor
whom (/huːm/) whonun nesne halidir. Kişi özne değil de nesneyse veya bir edatın nesnesiyse kullanmanız gerekir. Resmi kullanım: To whom did you speak?, Whom did you invite?.
Modern günlük İngilizcede whom, gayriresmi konuşmadan neredeyse kayboldu. İnsanlar genelde bunun yerine who kullanır: Who did you speak to? ve Who did you invite? İkisi de günlük iletişimde tamamen kabul edilir. Oxford English Dictionary, whomun artık daha çok resmi yazıda, hukuk dilinde ve resmi metinlerde yaşadığını belirtir.
Emin değilseniz: gayriresmi durumlarda her zaman who diyebilirsiniz. Yine de resmi metinlerde gördüğünüzde whomu tanımalısınız.
Görebileceğiniz en yaygın whom yapısı edat + whom şeklindedir. Resmi İngilizcede edat, whomdan önce başa taşınır: To whom it may concern (mektuplarda ve resmi belgelerde resmi bir giriş), With whom are you traveling? Gayriresmi dilde insanlar bunu yeniden düzenler: Who are you traveling with?
Soru yapısı özeti
| Soru kelimesi | Soru yapısı | Örnek cümle | Türkçe anlamı |
|---|---|---|---|
| who | who + be/do + subject | Who is she? | O kim? |
| what | what + do/does/did + subject | What do you want? | Ne istiyorsun? |
| when | when + auxiliary + subject | When did it happen? | Ne zaman oldu? |
| where | where + auxiliary + subject | Where are you going? | Nereye gidiyorsun? |
| why | why + auxiliary + subject | Why did you leave? | Neden gittin? |
| how | how + auxiliary + subject | How did you find it? | Nasıl buldun? |
| which | which + noun + auxiliary | Which way is faster? | Hangi yol daha hızlı? |
| whose | whose + noun + be | Whose bag is this? | Bu çanta kimin? |
| whom | whom / who + auxiliary | Who(m) did you call? | Kimi aradın? |
| how much | how much + uncountable | How much does it cost? | Ne kadar tutuyor? |
| how many | how many + plural noun | How many are left? | Kaç tane kaldı? |
| how long | how long + auxiliary | How long will it take? | Ne kadar sürecek? |
⚠️ Kelime dizilimi tuzağı: kelime kelime çevirmeyin
İngilizcede soru kelimesi neredeyse her zaman cümlenin başına gelir. Soru kelimesi özne olmadıkça yardımcı fiil gerekir. İki tipik hata şunlardır: „Where you live?" (doğrusu: Where do you live?) ve „What you want?" (doğrusu: What do you want?). do/does/did eksikliği, en yaygın kelime dizilimi hatalarından biridir.
Deyimsel ifadelerde soru kelimeleri
İngilizce soru kelimeleri, gerçek soruların çok ötesine geçer. Birçok günlük deyim onları kullanır.
How come? İngilizcede en yaygın gayriresmi soru kelimesi birleşimlerinden biridir. Why? ile aynı anlama gelir, ama çok daha rahat duyulur: How come you didn't call? ile daha resmi olan Why didn't you call? karşılaştırılabilir. British Council, How come? ifadesinin özellikle Amerikan İngilizcesinde popüler olduğunu, ama Britanya İngilizcesinde de yaygın olduğunu belirtir.
Why on earth? ve What on earth? duygusal vurgu ekler. on earth eklemek soruyu çok daha güçlü yapar: What on earth are you doing? Aynı anlamla Why in the world? da diyebilirsiniz.
🌍 İngilizcede sorular: doğrudan, ama rahatsız edici değil
İngilizce konuşulan kültürde, özellikle Britanya İngilizcesinde, soru sormak güçlü nezaket kurallarına bağlıdır. Yaş, maaş, din veya siyasi görüş gibi doğrudan kişisel sorulardan, yabancılarla veya yeni tanıştıklarınızla genelde kaçınmak en iyisidir. Why? tek başına bazen meydan okur gibi duyulabilir. Bu yüzden Britanyalılar sık sık Could I ask why...? veya Do you mind if I ask...? gibi daha yumuşak biçimler kullanır. Amerikalılar genelde daha doğrudandır, ama kişisel finans soruları (maaş, ev fiyatı) yakın arkadaş olmayan kişilerle orada da tabudur.
Gerçek İngilizce içerikle pratik
Soru kelimelerini gerçekten oturtmanın en etkili yolu, onları gerçek İngilizce materyallerde duymaktır. Film ve dizilerde soru kelimeleri doğal ritim ve tonlamayla gelir. Günlük iletişimde de böyle duyulurlar. Doğal İngilizce diyalogları anlamanıza yardımcı olacak yapımları önerdiğimiz dil öğrenenler için en iyi İngilizce filmler rehberimize göz atın.
Wordy, etkileşimli altyazılarla gerçek içerikten İngilizce öğrenmenizi sağlar. Diyalogda bir soru kelimesi geçtiğinde ona dokunabilirsiniz. Anında telaffuzu, anlamı, yaygın birleşimleri ve bağlamı görürsünüz. Bu, kelime listesi ezberlemekten çok daha iyi çalışır. Bağlam içinde duyduğunuz soru kelimeleri akılda kalır, ayrıca tonlamayı da doğal şekilde kaparsınız.
Sıkça Sorulan Sorular
İngilizcede soru kelimeleri nelerdir?
İngilizcede 'who' ile 'whom' arasındaki fark nedir?
'How much' ile 'how many' arasındaki fark nedir?
İngilizcede wh soruları nasıl kurulur?
İngilizcede 'what' ile 'which' arasındaki fark nedir?
Kaynaklar ve Referanslar
- Crystal, David (2019). İngiliz Dilinin Cambridge Ansiklopedisi. Cambridge University Press.
- Merriam-Webster Dictionary (2026). merriam-webster.com.
- Oxford English Dictionary (2025). oed.com.
- British Council (2023). İngilizce Dil Öğretimi: Küresel Araştırma Raporu.
Wordy ile öğrenmeye başla
Gerçek film klipleri izle, izlerken kelime dağarcığını geliştir. İndirmesi ücretsiz.
