İngilizce aylar: January’den December’a telaffuz ve etimoloji

İngilizce, dünyada en yaygın öğrenilen yabancı dildir. Ethnologue’un 2024 verilerine göre yaklaşık 1,5 milyar kişi onu ana dil veya ikinci dil olarak konuşur. Ay adları, her öğrencinin en erken öğrenmesi gereken kelime alanlarından biridir, takvimlerde, randevularda, mektuplarda, seyahatte ve tarihlerde sürekli karşına çıkar.

İngilizce ay adları, Roma İmparatorluğu’nun geliştirdiği Latin takviminin doğrudan mirasıdır. Julius Caesar MÖ 46’da reform yaptı, Papa I. Gregorius da 16. yüzyılda düzenlemeler ekledi. İsimler binyıllar boyunca çok az değişti, Türkçede kullandığımız Ocak, Şubat, Mart, Aralık gibi adların arkasındaki Latin kökenler burada da vardır. İngilizce ise büyük harfi korur, bu en temel yazım kurallarından biridir.

"The names of the months in English are among the oldest stratum of the Latin-derived vocabulary — direct loans that arrived with Christianity and Roman administrative culture, and have remained essentially unchanged for over a thousand years."

(David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of the English Language, 2019)

Bu rehber, 12 ayın tamamını telaffuz ve Latin kökeniyle tanıtır. Kısaltmaları ve mevsimleri gösterir. Amerikan ve Britanya tarih yazımı arasındaki önemli farkı da açıklar.

İngilizcede 12 ay

Son dört ayın adı, September, October, November, December, Latincede sayılara göre verilmişti (7, 8, 9, 10). Bugün ise mevcut konumlarına göre iki ay geriden gelir. Bunun nedeni, ilk Roma takviminin Mart ile başlamasıdır. Januarius ve Februarius daha sonra takvimin başına alındı. Son dört ayın adı ise artık değişmedi.

January

Latincedeki Januarius kelimesinden gelir. İki yüzlü Roma tanrısı Janus’u onurlandırır. Janus, kapıların, geçitlerin, başlangıçların ve geçişlerin tanrısıdır. Bir yüzüyle geçen yıla bakar, diğeriyle yeni yıla. American Heritage Dictionary’ye göre İngilizce bu kelimeyi Eski İngilizce üzerinden devraldı. 11. yüzyıl metinlerinde bile görülür.

February

Latincedeki Februarius kelimesinden gelir. Bu da februare (arınmak, arındırmak, yatıştırmak) fiilinden türemiştir. Şubat, Romalılarda ritüel arınma ayıydı. Bu dönemde Lupercalia festivali yapılırdı. Telaffuzu İngilizcedeki en çok konuşulan zorluklardan biridir. Bunu Telaffuz zorlukları bölümünde ayrıntılı görürsün.

March

Latincedeki Martius kelimesinden gelir. Bu ad, savaş tanrısı Mars’tan gelir. İlk Roma takviminde Mart ilk aydı. Bu yüzden yılın ilk günü uzun süre Mart’ta kutlandı. Kelimenin telaffuzu tek hecelidir, “march”. “march” fiili (yürümek, yürüyüş yapmak) ile aynıdır. O fiil de adını Mars’tan alır.

April

Latincedeki Aprilis kelimesinden gelir. Etimoloji kesin değildir. Bazı araştırmacılar bunu aperire (açmak) fiiline bağlar. Bu, ilkbaharda tomurcukların açmasını çağrıştırır. Diğerleri ise Etrüskçe Apru adından geldiğini söyler. Bu ad da Yunanca Afrodit adının bir alıntısı olabilir. Oxford English Dictionary’ye göre ilk İngilizce yazılı örnek 14. yüzyıldandır.

May

Latincedeki Maius kelimesinden gelir. Büyüme ve bereket tanrıçası Maia’yı onurlandırır. Yunan mitolojisinde Atlas’ın kızlarından biridir. Tek hecelidir. İngilizcedeki en kısa ay adıdır. Aynı zamanda telaffuzu en kolay olanlardan biridir.

June

Latincedeki Junius kelimesinden gelir. Büyük olasılıkla adını tanrıça Juno’dan alır. Juno, evliliğin ve doğumun koruyucu tanrıçasıdır. Jupiter’in eşidir. Bu yüzden Anglosakson kültüründe Haziran geleneksel olarak düğün ayı sayılır. Telaffuzu tek hecelidir, “joon”.

July

Latincedeki Julius kelimesinden gelir. MÖ 44’te, ölümünden sonra Julius Caesar’ın adı verildi. Caesar’dan önce bu aya Quintilis denirdi (beşinci ay). Çünkü eski takvimde öyleydi. Vurgu ikinci hecededir: “joo-LY”.

August

Latincedeki Augustus kelimesinden gelir. Adını İmparator Augustus’tan alır. Senato MÖ 8’de, Julius Caesar’a duyulan saygının bir işareti olarak bu adı verdi. Vurgu ilk hecededir: “AW-gust”. Bu önemlidir. IPA’ya göre /ˈɔːɡəst/ şeklindedir. Yani ikinci hece kısa ve vurgusuzdur.

September, October, November, December

Bu dört ayın adı Latin sıra sayılarından gelir: septem (7), octo (8), novem (9), decem (10). Bugün 9., 10., 11. ve 12. ay olsalar da adları 7-10 sırasını yansıtır. Dördünde de vurgu ikinci hecededir: sep-TEM-ber, ok-TOH-ber, noh-VEM-ber, deh-SEM-ber.

Kısaltmalar

İngilizce ay adları takvimlerde, mektuplarda ve dijital platformlarda düzenli olarak kısaltılır. En yaygın biçim üç harfli kısaltmadır. Bu biçim her bağlamda kabul edilir.

İngilizcede tarih yazımı

Tarih yazımı, Amerikan İngilizcesi ile Britanya İngilizcesi arasındaki en önemli pratik farklardan biridir. İki sistem neredeyse birbirinin aynadaki tersidir. Bu da ciddi yanlış anlamalara yol açabilir.

Amerikan İngilizcesi (MM/DD/YYYY)

ABD’de sıra şöyledir: ay, gün, yıl.

• Sözlü: March 4, 2026 (ay adı + gün sayısı, yıldan önce virgül)
• Sayılarla: 03/04/2026 (03 = March, 04 = gün)
• Kısa: Mar 4 veya 3/4

Britanya İngilizcesi (DD/MM/YYYY)

Birleşik Krallık’ta ve Avrupa, Avustralya gibi İngilizceyle de iletişim kuran birçok ülkede sıra şöyledir: gün, ay, yıl. Bu, Türkçedeki kullanıma benzer. Sadece yıl sonda yer alır.

• Sözlü: 4 March 2026 (gün sayısı + ay adı, virgül yok)
• Sayılarla: 04/03/2026 (04 = gün, 03 = March)
• Kısa: 4 Mar veya 4/3

Cümle içinde tarih

İngilizcede günler için sıra sayıları kullanılır (1st, 2nd, 3rd, 4th...). Ancak konuşmada söylenen biçim de kabul edilir: “March fourth” (ABD) veya “the fourth of March” (Britanya).

İngilizcede mevsimler

İngilizcede mevsim adları büyük harfle yazılmaz. Ay adlarının aksinedir. Bu, birçok öğrenciyi şaşırtır:

• Doğru: in spring, last summer, this winter
• Yanlış: in Spring, last Summer

Ay adları ise zorunlu olarak büyük harfle yazılır: in January, last March, this December.

Cümle içinde aylar

Aşağıdaki tablo, aylarla ilgili en sık kullanılan ifadeleri gösterir. Bunları kalıp olarak öğrenmek faydalıdır.

En önemli kurallardan biri şudur: İngilizcede ayların önünde in, günlerin önünde on kullanılır:

• in January (ocakta), ay
• on January 15th (15 Ocak’ta), belirli gün

Bu fark sık hata yaptırır. “on January” ve “in January 15th” ikisi de yanlıştır. Doğru edatı öğrenmek, tarihleri akıcı kullanmanın temel adımlarından biridir.

Telaffuz zorlukları

İngilizce ay adlarının telaffuzu genelde diğer kelime alanlarına göre daha kolaydır. Yine de bilmen gereken birkaç temel tuzak vardır.

February, kaybolan r

“February” İngilizcedeki en bilinen telaffuz sorunlarından biridir. IPA standart biçimi /ˈfɛbrjuɛri/ dört hecedir: FEB-roo-erry. Ancak günlük konuşmada ilk “r” neredeyse kaybolur: FEB-yoo-erry. Merriam-Webster sözlüğü iki biçimi de açıkça kabul eder. Türkçe ana dilinle tam biçimi (FEB-roo-erry) söylemek genelde zor değildir. Ama ana dili İngilizce olanların “febyueri” gibi söylemesi de tamamen doğrudur.

August, vurgu ilk hecede

“August” IPA’ya göre /ˈɔːɡəst/ şeklindedir. Vurgu ilk hecededir (AW-gust). İkinci hece kısa ve vurgusuzdur (-gust). Türkçe konuşanlar bazen “aw-GUST” gibi ikinci heceyi vurgular. Bu yanlıştır.

July, vurgu ikinci hecede

“July” için durum tersidir. Vurgu ikinci hecededir: joo-LY /dʒuˈlaɪ/. “JU-lay” değil, “joo-LAY”. Vurgu yeri, ay adını benzer sesli kelimelerden ayırır.

Büyük harf, her zaman

İngilizce ay adları her durumda büyük harfle yazılır. Cümle ortasında da böyledir. Liste öğesi olarak da böyledir. Kısaltmada da böyledir. Bu, İngilizcede zorunlu bir yazım kuralıdır. Türkçede, Fransızcada veya İspanyolcada ay adları küçük harfle yazılır. İngilizce yazarken ay adını küçük harfle yazarsan bu yazım hatası olur. Gayriresmî e-postada veya mesajda bile göze çarpar.

Gerçek İngilizce içeriklerle pratik yap

Ayları ve tarihleri öğrenmek, düzenli dinleme ve gerçek bağlam ister. Haberler, hava durumu bültenleri, diziler ve filmler takvim ifadeleriyle doludur. Bu ortamlar idealdir çünkü kelimeler doğal bağlamda duyulur.

Wordy, gerçek İngilizce film ve dizileri etkileşimli altyazılarla izlemeni sağlar. Bir ay adı veya tarih duyduğunda tek dokunuşla telaffuzu, anlamı ve bağlamı görebilirsin. Bu, dinlediğini anlama becerisini geliştirmek için en etkili yöntemlerden biridir.

Ayrıca İngilizce öğrenmek için en iyi filmler rehberimize de bak. Birçok tür ve zorluk seviyesinde seçilmiş öneriler içerir. Gerçek diyaloglar ve durumlar, ayları ve tarihleri otomatikleştirmene yardımcı olur.