Cách nói xin chào bằng tiếng Pháp: 17 lời chào cho mọi tình huống

Câu trả lời ngắn gọn

Cách phổ biến nhất để nói xin chào trong tiếng Pháp là Bonjour (bohn-ZHOOR). Cụm này dùng được ở cả 29 quốc gia nói tiếng Pháp, vào mọi thời điểm trong ngày, và trong cả bối cảnh trang trọng lẫn thân mật. Nhưng người bản xứ dùng nhiều kiểu chào phong phú hơn, tùy ngữ cảnh, thời điểm và mối quan hệ.

Theo Organisation internationale de la Francophonie (OIF), có khoảng 321 triệu người nói tiếng Pháp trên toàn thế giới. Tiếng Pháp có vị thế ngôn ngữ chính thức ở 29 quốc gia trên năm châu, nên đây là một trong những ngôn ngữ phân bố địa lý rộng nhất. Vì phạm vi lớn như vậy, cách chào hỏi cũng khác nhau theo vùng, từ Bonjour, madame trong một tiệm bánh ở Paris đến Coucou ! trong tin nhắn gửi bạn.

"Bonjour không chỉ là một lời chào trong tiếng Pháp. Nó là một hợp đồng xã hội. Bỏ qua nó là báo hiệu bạn không công nhận sự hiện diện của người kia, và đó là một sự thất lễ nghiêm trọng."

(Académie française, Dire, ne pas dire, 2019)

Hướng dẫn này gồm 17 lời chào tiếng Pháp thiết yếu, được sắp theo nhóm: phổ quát, thân mật, trang trọng, theo vùng (Pháp, Québec và châu Phi nói tiếng Pháp), và tiếng lóng. Mỗi mục có phát âm, câu ví dụ và bối cảnh văn hóa để bạn biết chính xác khi nào và ở đâu nên dùng.

Tra cứu nhanh: Tổng quan lời chào tiếng Pháp

Lời chào phổ quát

Những lời chào này dùng được ở mọi quốc gia nói tiếng Pháp. Theo Académie française, tổ chức điều chỉnh tiếng Pháp từ năm 1635, Bonjour là lời chào chuẩn suốt nhiều thế kỷ và vẫn là từ quan trọng nhất với bất kỳ người học tiếng Pháp nào.

Bonjour

Bonjour không chỉ là lời chào trong văn hóa Pháp, nó là một nghĩa vụ xã hội. Ở Pháp, bạn nói Bonjour khi vào tiệm bánh, phòng chờ bác sĩ, thang máy có người, hoặc bất kỳ cửa hàng nhỏ nào. Không nói bị xem là một trong những lỗi xã giao phổ biến nhất của khách du lịch.

Từ này ghép từ bon (tốt) và jour (ngày). Mẹo phát âm: âm "j" giống âm "gi" trong tiếng Việt khi nói "giờ", và âm mũi "on" không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt (hãy thử nói "ohn" nhưng không khép hẳn âm "n"). Trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai: bohn-ZHOOR.

Bonsoir

Việc chuyển từ Bonjour sang Bonsoir thường diễn ra khoảng 6 giờ tối, nhưng thời điểm chính xác có thể khác nhau. Mùa đông trời tối sớm, có thể chuyển từ 5 giờ chiều. Mùa hè, nhất là ở miền nam nước Pháp, Bonjour có thể dùng đến sau 7 giờ tối.

Giống Bonjour, Bonsoir vừa là lời chào vừa là lời tạm biệt. Khi đến một bữa tiệc tối, bạn nói Bonsoir. Khi ra về, bạn cũng có thể nói Bonsoir (hoặc Bonne soirée để nói "chúc buổi tối vui vẻ").

Lời chào thân mật

Đây là những lời chào bạn sẽ nghe giữa bạn bè, gia đình và người ngang hàng. Chúng thể hiện sự thân quen và ấm áp, nhưng dùng với người lạ hoặc trong bối cảnh trang trọng thì không phù hợp.

Salut

Salut tương đương với "chào" kiểu thân mật như "ê" hoặc "chào nha". Nó bắt nguồn từ tiếng Latinh salus (sức khỏe, an toàn), cùng gốc với từ "salute". Chữ "t" cuối không phát âm, nên nói "sah-LEW", không phải "sah-LOOT."

Một điểm quan trọng: Salut vừa có nghĩa xin chào vừa có nghĩa tạm biệt giữa bạn bè. Bạn có thể nghe Salut ! khi ai đó đến, và lại nghe khi họ rời đi. Ngữ cảnh sẽ làm rõ nghĩa.

Coucou

Coucou là lời chào tinh nghịch và thân thương mà sách giáo khoa hay bỏ qua, nhưng người Pháp dùng rất nhiều, nhất là trong tin nhắn và mạng xã hội. Nó bắt nguồn từ trò ú òa (faire coucou) và mang cảm giác bất ngờ dễ chịu.

Bạn sẽ gặp Coucou rất nhiều trong giao tiếp viết thân mật. Một người Pháp nhắn tin cho bạn thường sẽ viết Coucou ! hơn là Bonjour.

Ça va ?

Ça va ? nổi bật vì rất gọn. Nó có thể là câu hỏi ("Dạo này sao?"), câu trả lời ("Mình ổn"), hoặc vừa hỏi vừa trả lời. Màn đối đáp kinh điển (Ça va ? / Ça va.) có lẽ là đoạn hội thoại hai câu phổ biến nhất trong tiếng Pháp.

Các biến thể gồm Ça va bien ? (ổn chứ?), Ça va pas (không ổn), và dạng nhấn mạnh Ça va pas du tout ! (hoàn toàn không ổn!). Chữ ç (c có dấu móc) cho biết "c" phát âm như "s", không phải "k".

Quoi de neuf ?

Đây là phiên bản tiếng Pháp của "có gì mới?" hoặc "có chuyện gì không?". Câu trả lời chuẩn là Pas grand-chose (không có gì nhiều) hoặc Rien de spécial (không có gì đặc biệt), kể cả khi bạn có nhiều chuyện để kể.

Comment tu vas ?

Nếu Ça va ? là hỏi thăm nhanh, thì Comment tu vas ? nặng hơn một chút. Nó dùng đại từ thân mật tu và ngụ ý bạn thật sự muốn biết tình hình của người kia. Câu trả lời thường gặp là Je vais bien, merci (Mình ổn, cảm ơn).

Lời chào trang trọng

Cần thiết cho môi trường công việc, lần gặp đầu, và mọi tình huống bạn dùng vous (đại từ "bạn/ông/bà" trang trọng). Để luyện thêm về các mức độ trang trọng trong tiếng Pháp, bạn có thể xem trung tâm học tiếng Pháp với bài tập tương tác.

Comment allez-vous ?

Dạng vous thể hiện sự tôn trọng và khoảng cách chuyên nghiệp. Hãy dùng với sếp, khách hàng, người lớn tuổi, và người bạn mới gặp. Câu trả lời chuẩn là Très bien, merci. Et vous ? (Rất tốt, cảm ơn. Còn ông/bà?).

Ở Pháp, phân biệt tu/vous được coi trọng. Dùng tu quá sớm có thể bị xem là suồng sã. Nếu không chắc, hãy dùng vous. Người kia sẽ gợi ý chuyển sang tu nếu phù hợp (On peut se tutoyer ?).

Enchanté(e)

Đây là lời chào chuẩn khi gặp lần đầu. Giống như Encantado/a trong tiếng Tây Ban Nha, nó theo giới tính của người nói: nam nói Enchanté, nữ nói Enchantée (phát âm giống nhau). Thường đi trước là Bonjour và một cái bắt tay.

Ravi(e) de vous connaître

Mức trang trọng cao hơn Enchanté(e). Hãy để dành cho giới thiệu trong công việc, bối cảnh ngoại giao, hoặc khi bạn muốn thể hiện sự ngưỡng mộ rõ rệt. Giới tính của người nói quyết định Ravi (nam) hay Ravie (nữ).

Lời chào theo vùng

Với 321 triệu người nói ở 29 quốc gia, tiếng Pháp phát triển các thói quen chào hỏi khác nhau theo vùng. Theo Organisation internationale de la Francophonie, mỗi khu vực nói tiếng Pháp có từ vựng và chuẩn mực xã hội riêng trong giao tiếp hằng ngày.

Bienvenue

Bienvenue nghĩa là "chào mừng" ở mọi vùng nói tiếng Pháp, nhưng ở Québec nó có thêm một nghĩa khiến nhiều người Pháp ở châu Âu ngạc nhiên. Người Québec nói Bienvenue ! trong trường hợp người Pháp ở châu Âu sẽ nói De rien (không có gì). Cách dịch sát từ này từ tiếng Anh "you're welcome" là một đặc điểm rất riêng của tiếng Pháp Québec.

Hé, allô !

Ở Pháp, Allô chỉ dùng để nghe điện thoại. Nhưng ở Québec, nó đã được dùng cả ngoài đời như một lời chào thân mật. Hé, allô ! ấm áp, không trang trọng, và rất đặc trưng Québec.

On dit quoi ?

Châu Phi nói tiếng Pháp, nơi có phần lớn người nói tiếng Pháp trên thế giới, đã đóng góp nhiều cách nói rất sống động. On dit quoi ? được dùng rộng rãi ở Côte d'Ivoire, Cameroon và Sénégal như một kiểu "có gì vậy?". Theo Ethnologue, châu Phi hiện có nhiều người nói tiếng Pháp hơn bất kỳ châu lục nào, và thực tế nhân khẩu học này đang làm tiếng Pháp thay đổi.

Lời chào tiếng lóng

Những lời chào này chủ yếu xuất hiện trong giới trẻ ở các đô thị tại Pháp. Chúng không phù hợp trong bối cảnh trang trọng, nhưng rất cần để hiểu tiếng Pháp đời thường.

Wesh

Wesh đi vào tiếng Pháp từ tiếng Ả Rập và trở thành từ cửa miệng của giới trẻ, nhất là ở các banlieues (vùng ngoại ô) của Paris, Lyon và Marseille. Rap Pháp và các phim như La Haine và Les Misérables đã làm nó phổ biến rộng.

Dùng Wesh trong bối cảnh trang trọng sẽ rất lạc quẻ, nhưng giữa bạn trẻ thì hoàn toàn tự nhiên. Nó có thể mang nghĩa "ê", "yo", hoặc thậm chí "hả?" tùy ngữ điệu.

Allô

Đây là lời chào điện thoại phổ quát trong tiếng Pháp. Khác với Bonjour dùng khi gặp trực tiếp, Allô chỉ dành cho cuộc gọi ở Pháp (châu Âu). Nó bắt nguồn từ từ "hello" trong tiếng Anh vào cuối thế kỷ 19 khi điện thoại xuất hiện.

Lời tạm biệt nhưng đôi khi nghe như lời chào

Một số cách nói tiếng Pháp nằm ở ranh giới giữa chào hỏi và tạm biệt. Hiểu nhóm này sẽ giúp bạn tránh nhầm lẫn.

Bonne journée

Bonne journée đúng nghĩa là lời tạm biệt, bạn nói khi chia tay, không phải khi đến. Nhưng nó xuất hiện dày đặc trong đời sống ở Pháp nên bạn cần hiểu. Các dạng liên quan gồm Bonne soirée (chúc buổi tối vui vẻ), Bonne après-midi (chúc buổi chiều tốt lành), và Bonne nuit (chúc ngủ ngon, dùng lúc đi ngủ).

Bonne après-midi

Một lời tạm biệt lịch sự cho khung giờ buổi chiều. Académie française ghi nhận après-midi là một trong số ít danh từ tiếng Pháp có thể là giống đực hoặc giống cái, nên cả un bon après-midi và une bonne après-midi đều đúng.

Cách đáp lại lời chào tiếng Pháp

Biết cách chào chỉ là một nửa. Dưới đây là cách đáp lại những lời chào phổ biến nhất.

Cách đáp lại lời chào phổ quát

Cách đáp lại lời chào thân mật

Cách đáp lại lời chào trang trọng

Luyện tập với nội dung tiếng Pháp thật

Đọc về lời chào là khởi đầu tốt, nhưng nghe người bản xứ nói tự nhiên mới giúp bạn nhớ lâu. Phim và chương trình tiếng Pháp là nguồn rất hữu ích: Intouchables cho tiếng Pháp Paris thân mật, Lupin cho sự pha trộn giữa trang trọng và thân mật, và Les Misérables (2019) cho tiếng lóng đô thị.

Wordy giúp bạn tiến xa hơn. Bạn có thể xem phim và chương trình tiếng Pháp với phụ đề tương tác, chạm vào bất kỳ lời chào nào để xem nghĩa, phát âm và bối cảnh văn hóa theo thời gian thực. Thay vì học thuộc cụm từ rời rạc, bạn tiếp thu chúng từ hội thoại thật với ngữ điệu và ngôn ngữ cơ thể tự nhiên.

Để xem thêm nội dung tiếng Pháp, hãy vào blog với các bài hướng dẫn như những bộ phim hay nhất để học tiếng Pháp. Bạn cũng có thể vào trang học tiếng Pháp để bắt đầu luyện tập ngay hôm nay.