Cách nói tạm biệt bằng tiếng Pháp: 16 câu cho mọi tình huống

Câu trả lời ngắn gọn

Cách phổ biến nhất để nói tạm biệt trong tiếng Pháp là Au revoir (oh ruh-VWAHR), nghĩa đen là "cho đến khi chúng ta gặp lại nhau." Cụm này phù hợp ở mọi quốc gia nói tiếng Pháp, mọi mức độ trang trọng, và trong cả bối cảnh công việc lẫn đời sống. Nhưng cũng như người nói tiếng Việt hiếm khi nói "tạm biệt" với bạn thân, mà hay nói "gặp lại sau", "lát nữa gặp", hoặc "giữ gìn nhé", người nói tiếng Pháp cũng có nhiều kiểu chào tạm biệt. Họ chọn theo ngữ cảnh, thời điểm, và mối quan hệ.

Theo Organisation internationale de la Francophonie (OIF), có khoảng 321 triệu người nói tiếng Pháp ở 29 quốc gia. Từ các văn phòng ở Paris đến đường phố nhộn nhịp ở Dakar và các cửa hàng ở Montréal, mỗi vùng có thói quen chào tạm biệt riêng. Nói sai lời tạm biệt có thể nghe quá kịch tính (Adieu với đồng nghiệp), quá suồng sã (Salut với khách hàng), hoặc lệch văn hóa (Bye-bye ở vùng đô thị nước Pháp).

"Trong tiếng Pháp, lời tạm biệt không bao giờ chỉ là kết thúc một cuộc trò chuyện. Nó là một lời hứa, một lời chúc, hoặc đôi khi là phán quyết về chính mối quan hệ.", phỏng theo Grevisse & Goosse, Le Bon Usage (2016)

Hướng dẫn này gồm 16 cách tạm biệt quan trọng trong tiếng Pháp, được chia theo nhóm: phổ quát, thân mật, trang trọng, theo thời điểm, và theo vùng. Mỗi mục có cách đọc, câu ví dụ, và bối cảnh văn hóa. Bạn sẽ biết khi nào nên dùng và khi nào nên tránh.

Tham khảo nhanh: Các cách tạm biệt tiếng Pháp trong một cái nhìn

Lời tạm biệt phổ quát

Các cách này dùng được ở mọi quốc gia nói tiếng Pháp, trong cả tình huống trang trọng và thân mật. Nếu bạn chỉ học hai cách, hãy chọn Au revoir và Bonne journée.

Au revoir

Au revoir ghép từ au (đến với) và revoir (gặp lại), nên nghĩa đen là "cho đến khi gặp lại." Sự lạc quan này làm nó khác với cảm giác dứt khoát của Adieu. Cách phát âm có âm "r" tiếng Pháp. Âm này tạo ở phía sau cổ họng, giống tiếng khò nhẹ.

Cũng như ở Pháp, nói Bonjour khi bước vào là phép lịch sự, nói Au revoir khi rời đi cũng được mong đợi như vậy. Bạn bước ra khỏi cửa hàng, nhà hàng, hay văn phòng mà không nói sẽ bị xem là thô lỗ. Bạn có thể thêm danh xưng để lịch sự hơn: Au revoir, monsieur hoặc Au revoir, docteur.

Salut

Salut là kiểu lời chào thân mật đa năng trong tiếng Pháp. Nó dùng được như "chào" và "tạm biệt." Từ này bắt nguồn từ tiếng Latinh salus (sức khỏe, an toàn). Đây là lời tạm biệt phổ biến nhất giữa bạn bè và người ngang hàng. Bạn sẽ nghe nó khi kết thúc buổi ngồi cà phê, cuộc gọi giữa bạn bè, hoặc lúc rời văn phòng giữa đồng nghiệp thân.

Hãy nhớ: Salut thể hiện sự thân quen. Dùng với người lạ, người lớn tuổi, hoặc trong cuộc họp trang trọng sẽ bị xem là suồng sã. Khi không chắc, hãy dùng Au revoir.

Lời tạm biệt theo thời điểm

Người nói tiếng Pháp rất chính xác về khi nào họ sẽ gặp lại. Mỗi cách nói dưới đây gợi một mốc thời gian khác nhau.

À bientôt

À bientôt phù hợp khi bạn mong sẽ gặp lại nhưng chưa có ngày cụ thể. Nó mang cảm giác ấm áp và có thiện ý. Nói À bientôt thay vì Au revoir cho thấy bạn mong chờ lần gặp tiếp theo.

À demain

Đây là lời tạm biệt theo thời điểm rõ ràng nhất. Bạn sẽ nghe nó liên tục giữa đồng nghiệp rời văn phòng, học sinh cuối ngày học, và những người có lịch sinh hoạt hằng ngày giống nhau.

À plus tard

À plus tard là kiểu "gặp lại sau" thân mật trong tiếng Pháp. Trong nói chuyện hằng ngày, người ta gần như luôn rút gọn thành À plus (ah PLEWS). Khi nhắn tin và online, nó còn được viết tắt thành A+ hoặc @+. Đây là một kiểu viết tắt rất đặc trưng.

Ghi chú phát âm: chữ "s" trong plus được đọc ở đây (PLEWS) vì nghĩa là "thêm/sau." Trong cấu trúc phủ định ne...plus (không còn nữa), chữ "s" câm. Nhiều người học hay nhầm điểm này.

À tout à l'heure

Cụm này báo hiệu bạn chỉ xa nhau một lúc ngắn. Bạn sẽ gặp lại trong vài giờ. Nó rất hợp khi ra ngoài ăn trưa, rời phòng tạm thời, hoặc chạy việc nhanh. Trong nói chuyện thân mật, người ta rút gọn thành À toute (ah TOOT).

Lời tạm biệt kèm lời chúc

Những câu này thể hiện lời chúc cho người kia. Chúng thường đi kèm Au revoir. Thực tế, Au revoir, bonne journée ! là một chuỗi tạm biệt rất phổ biến.

Bonne journée

Bonne journée có lẽ là câu tạm biệt bạn nghe nhiều nhất trong đời sống hằng ngày. Giao dịch ở cửa hàng, ghé quán cà phê, hay trao đổi công việc ngắn thường kết thúc bằng câu này. Câu đáp chuẩn là Merci, vous aussi ! (Cảm ơn, bạn cũng vậy!) hoặc đơn giản Également ! (Bạn cũng vậy!).

Hãy phân biệt: Bonjour là lời chào khi đến, còn Bonne journée là lời chúc khi rời đi. Nhiều người học hay nhầm hai câu này.

Bonne soirée

Đây là phiên bản buổi tối của Bonne journée. Điểm quan trọng: Bonsoir dùng khi đến vào buổi tối, vì đó là lời chào. Bonne soirée dùng khi rời đi, vì đó là lời chúc tạm biệt. Cấu trúc song song này xuất hiện nhiều trong các cách nói theo thời gian.

Bonne nuit

Khác với tiếng Việt, nơi "chúc ngủ ngon" đôi khi có thể dùng như lời tạm biệt buổi tối, Bonne nuit trong tiếng Pháp gắn chặt với giờ đi ngủ. Bạn nói khi ai đó chuẩn bị ngủ: nói với con trước giờ ngủ, với người yêu trước khi tắt đèn, hoặc với chủ nhà khi rời một bữa tiệc tối rất muộn. Nói lúc 8 giờ tối sẽ ngụ ý bạn nghĩ người đó sắp đi ngủ.

Bon week-end

Đây là lời tạm biệt phổ biến vào thứ Sáu. Điều thú vị là Académie française từ lâu khuyến khích dùng fin de semaine để thay cho từ mượn week-end. Nhưng ở vùng đô thị nước Pháp, đa số vẫn dùng week-end. Ở Québec, fin de semaine vẫn là cách nói chuẩn.

Lời tạm biệt trang trọng và giàu cảm xúc

Những câu này có sức nặng hơn, vì tính nghi thức hoặc ý nghĩa cảm xúc sâu.

Adieu

Adieu là lời tạm biệt nặng nhất trong tiếng Pháp. Nó gồm à (đến) và Dieu (Chúa). Nghĩa gốc là "phó thác bạn cho Chúa." Nó từng là lời chào tạm biệt của người có thể không trở về từ chiến tranh, chuyến đi, hoặc bệnh tật. Trong tiếng Pháp chuẩn hiện đại, dùng Adieu mang ý nghĩa vĩnh viễn. Nói với đồng nghiệp sau một ngày làm việc bình thường sẽ khiến người ta hoang mang hoặc lo lắng.

Bạn sẽ gặp Adieu trong văn học, phim, và âm nhạc nhiều hơn đời thường. Nó xuất hiện trong những khoảnh khắc nặng cảm xúc: chia tay, cảnh hấp hối, hoặc kết thúc một giai đoạn quan trọng.

Ngoại lệ miền Nam: Ở vùng Midi (miền Nam nước Pháp), nhất là nơi chịu ảnh hưởng Occitan, Adieu đã mất tính kịch tính. Người địa phương ở Toulouse, Marseille, và vùng lân cận dùng Adieu thân mật như cả lời chào và lời tạm biệt, tương đương Salut. Cách dùng này có thể làm khách từ miền Bắc bất ngờ, vì họ chỉ gắn từ này với chia xa vĩnh viễn.

Prenez soin de vous

Đây là lời tạm biệt thể hiện sự quan tâm thật lòng. Dạng vous khiến nó phù hợp với người quen trong công việc, người lớn tuổi mà bạn xưng hô trang trọng, hoặc bất kỳ ai bạn muốn thể hiện sự tôn trọng. Bác sĩ và y tá cũng hay nói với bệnh nhân.

Prends soin de toi

Phiên bản tu mang tính thân mật. Bạn nói với bạn thân trước chuyến đi dài, với anh chị em sắp ra nước ngoài, hoặc với người yêu khi họ bước vào giai đoạn căng thẳng. Nó nặng tình cảm hơn một câu Salut hay À bientôt.

Lời tạm biệt theo vùng và từ mượn

Ciao

Từ mượn tiếng Ý này đã được dùng rất tự nhiên trong tiếng Pháp thân mật. Bạn sẽ nghe Ciao như một lời tạm biệt nhanh và nhẹ giữa bạn bè khắp nước Pháp, nhất là ở thành phố và người trẻ. Nó tạo cảm giác hiện đại và hơi tinh nghịch.

Bonne continuité

Đây là lời tạm biệt rất đặc trưng của Québec. Bonne continuité gần nghĩa "chúc bạn tiếp tục tốt phần còn lại của ngày hoặc công việc." Nó thường xuất hiện trong cuộc gọi chăm sóc khách hàng, trên radio, và trong môi trường chuyên nghiệp ở Québec. Ở Pháp, nó sẽ nghe lạ. Ở đó, Bonne journée hoặc Bonne fin de journée thường đảm nhiệm vai trò tương tự.

Bye-bye

Ở Québec, Bye-bye phổ biến đến mức vượt qua ranh giới trang trọng. Nhân viên ngân hàng có thể kết thúc bằng Bonne journée, bye !. Cách pha trộn này nghe rất tự nhiên ở Montréal nhưng có thể khiến người Paris ngạc nhiên. Điều này phản ánh sự tiếp xúc gần hơn giữa tiếng Pháp và tiếng Anh trong đời sống Canada.

Lời tạm biệt nơi công sở

Văn hóa công sở Pháp rất coi trọng cách bạn vào và rời văn phòng. Theo Grevisse trong Le Bon Usage, nghi thức tạm biệt trong môi trường chuyên nghiệp tiếng Pháp là dấu hiệu của sự tôn trọng và tinh thần đồng nghiệp.

Rời đi hết ngày

Nghi thức tạm biệt trong văn phòng Pháp

Ở nhiều nơi làm việc tại Pháp, nhất là công ty nhỏ, nhân viên thường đi một vòng chào từng người trước khi về. Họ nói Bonne soirée hoặc À demain với mỗi đồng nghiệp. Rời đi mà không chào ai bị xem là thiếu hòa đồng. Nghi thức này đôi khi được gọi là faire la tournée des au revoir. Nó có thể làm bạn về muộn thêm mười phút, nhưng là kỳ vọng xã hội rất ăn sâu.

Cách đáp lại lời tạm biệt tiếng Pháp

Luyện tập với nội dung tiếng Pháp thật

Muốn hiểu lời tạm biệt tiếng Pháp trong ngữ cảnh, nghe ngữ điệu, nhìn ngôn ngữ cơ thể, và nhận ra lúc ai đó chuyển từ Au revoir sang Salut, bạn cần tiếp xúc với tiếng Pháp nói thật. Phim là một cách rất tốt để xây trực giác này. Hãy để ý các cảnh tạm biệt trang trọng trong Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain hoặc các câu tạm biệt thân mật nói nhanh trong Intouchables.

Wordy cho phép bạn xem phim và chương trình tiếng Pháp với phụ đề tương tác. Bạn có thể chạm vào bất kỳ lời tạm biệt nào để xem nghĩa, cách đọc, và mức độ trang trọng theo thời gian thực. Thay vì học thuộc một danh sách, bạn tiếp thu từ hội thoại thật với ngữ điệu tự nhiên.

Để xem thêm các hướng dẫn về ngôn ngữ và văn hóa Pháp, hãy đọc blog của chúng tôi hoặc xem những bộ phim hay nhất để học tiếng Pháp. Bạn cũng có thể vào trang học tiếng Pháp để bắt đầu luyện tập ngay hôm nay.