Cách nói tạm biệt bằng tiếng Pháp: 16 câu cho mọi tình huống

Câu trả lời ngắn gọn

Cách nói tạm biệt phổ biến nhất trong tiếng Pháp là Au revoir (oh ruh-VWAHR), nghĩa đen là "cho đến khi chúng ta gặp lại nhau." Cụm này phù hợp ở mọi quốc gia nói tiếng Pháp, ở mọi mức độ trang trọng, và trong cả bối cảnh công việc lẫn đời thường. Nhưng cũng giống như người Việt hiếm khi nói "tạm biệt" với bạn thân mà hay nói "gặp lại sau", "đi nhé", hoặc "giữ gìn sức khỏe", người nói tiếng Pháp có rất nhiều cách chào tạm biệt, tùy theo hoàn cảnh, thời điểm và mối quan hệ.

Theo Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), tiếng Pháp được khoảng 321 triệu người sử dụng tại 29 quốc gia. Từ các văn phòng trang trọng ở Paris đến những con phố sôi động ở Dakar và các cửa hàng ở Montréal, mỗi vùng có thói quen tạm biệt riêng. Nói sai lời tạm biệt có thể khiến bạn nghe quá kịch tính (Adieu với đồng nghiệp), quá suồng sã (Salut với khách hàng), hoặc lệch văn hóa (Bye-bye ở Pháp đại lục).

"Trong tiếng Pháp, lời tạm biệt không bao giờ chỉ là kết thúc một cuộc trò chuyện. Nó là một lời hứa, một lời chúc, hoặc đôi khi là một phán quyết về chính mối quan hệ.", phỏng theo Grevisse & Goosse, Le Bon Usage (2016)

Hướng dẫn này giới thiệu 16 cách tạm biệt thiết yếu trong tiếng Pháp, được chia theo nhóm: phổ quát, thân mật, trang trọng, theo thời điểm, và theo vùng. Mỗi mục có phát âm, câu ví dụ, và bối cảnh văn hóa để bạn biết chính xác khi nào nên dùng và khi nào nên tránh.

Tham khảo nhanh: Tổng quan các lời tạm biệt tiếng Pháp

Lời tạm biệt phổ quát

Những cách này dùng được ở mọi quốc gia nói tiếng Pháp, trong cả tình huống trang trọng lẫn thân mật. Nếu bạn chỉ học 2 cách, hãy chọn Au revoir và Bonne journée.

Au revoir

Au revoir ghép từ au (đến với) và revoir (gặp lại), nên nghĩa đen là "cho đến khi chúng ta gặp lại nhau." Sự lạc quan sẵn có này khiến nó khác với cảm giác dứt khoát của Adieu. Cách phát âm có âm "r" kiểu tiếng Pháp, tạo ở phía sau cổ họng, giống tiếng khò nhẹ hơn là âm "r" trong tiếng Việt.

Cũng như việc nói Bonjour khi bước vào là một yêu cầu xã hội ở Pháp, nói Au revoir khi rời đi cũng được mong đợi tương tự. Đi ra khỏi cửa hàng, nhà hàng, hay văn phòng mà không nói có thể bị xem là thô lỗ. Bạn có thể thêm danh xưng để lịch sự hơn: Au revoir, monsieur hoặc Au revoir, docteur.

Salut

Salut là kiểu câu đa năng trong tiếng Pháp thân mật, dùng được như "chào" và "tạm biệt." Nó bắt nguồn từ tiếng Latinh salus (sức khỏe, an toàn), và là lời tạm biệt phổ biến nhất giữa bạn bè và người ngang hàng. Bạn sẽ nghe nó khi kết thúc buổi ngồi cà phê, cuộc gọi giữa bạn bè, hoặc lúc rời văn phòng giữa đồng nghiệp thân.

Hãy nhớ: Salut thể hiện sự thân quen. Dùng với người lạ, người lớn tuổi, hoặc trong cuộc họp trang trọng sẽ bị coi là suồng sã. Khi không chắc, cứ dùng Au revoir.

Lời tạm biệt theo thời điểm

Người nói tiếng Pháp rất chính xác về khi nào họ dự kiến gặp lại nhau. Mỗi cách nói dưới đây hàm ý một khoảng thời gian khác nhau.

À bientôt

À bientôt là lựa chọn phù hợp khi bạn nghĩ sẽ gặp lại người đó nhưng chưa có ngày cụ thể. Nó mang cảm giác ấm áp và có thiện ý thật sự. Nói À bientôt thay vì Au revoir cho thấy bạn mong chờ lần gặp tiếp theo.

À demain

Đây là lời tạm biệt theo thời điểm trực tiếp nhất. Bạn sẽ nghe nó liên tục giữa đồng nghiệp lúc tan sở, học sinh cuối ngày học, và bất kỳ ai có lịch sinh hoạt hằng ngày chung với người đối thoại.

À plus tard

À plus tard là "gặp lại sau" kiểu thân mật trong tiếng Pháp. Trong lời nói hằng ngày, nó gần như luôn được rút gọn thành À plus (ah PLEWS). Khi nhắn tin và online, người ta còn viết ngắn hơn thành A+ hoặc @+, một kiểu viết tắt rất đặc trưng trong tin nhắn tiếng Pháp.

Ghi chú phát âm: chữ "s" trong plus được phát âm ở đây (PLEWS) vì nó mang nghĩa "thêm/sau." Trong cấu trúc phủ định ne...plus (không còn nữa), chữ "s" lại câm. Nhiều người học hay nhầm điểm này.

À tout à l'heure

Cụm này báo hiệu chỉ xa nhau một lúc, bạn sẽ gặp lại trong vài giờ. Nó rất hợp khi ra ngoài ăn trưa, rời phòng tạm thời, hoặc chạy việc nhanh. Trong lời nói thân mật, người ta rút gọn thành À toute (ah TOOT).

Lời tạm biệt dạng lời chúc

Những lời tạm biệt này là lời chúc điều tốt cho người kia. Chúng thường đi kèm với Au revoir. Thực tế, Au revoir, bonne journée ! là một chuỗi tạm biệt rất phổ biến trong tiếng Pháp.

Bonne journée

Bonne journée có lẽ là lời tạm biệt bạn nghe nhiều nhất trong đời sống thường ngày. Mỗi lần mua hàng, mỗi lần vào quán cà phê, mỗi trao đổi công việc ngắn thường kết thúc bằng câu này. Câu đáp tiêu chuẩn là Merci, vous aussi ! (Cảm ơn, bạn cũng vậy!) hoặc đơn giản là Également ! (Bạn cũng vậy!).

Lưu ý sự khác biệt: Bonjour là lời chào (dùng khi đến), còn Bonne journée là lời chúc tạm biệt (dùng khi rời đi). Nhầm hai câu này là lỗi rất hay gặp.

Bonne soirée

Đây là phiên bản buổi tối của Bonne journée. Một điểm rất quan trọng: Bonsoir là câu bạn nói khi đến vào buổi tối (lời chào), còn Bonne soirée là câu bạn nói khi rời đi (lời chúc tạm biệt). Cấu trúc song song này xuất hiện nhiều trong các cách nói theo thời điểm của tiếng Pháp.

Bonne nuit

Khác với tiếng Việt, nơi "chúc ngủ ngon" đôi khi có thể dùng như một lời tạm biệt buổi tối, Bonne nuit trong tiếng Pháp gắn chặt với giờ đi ngủ. Bạn nói khi ai đó chuẩn bị ngủ: nói với con trước giờ ngủ, nói với người yêu trước khi tắt đèn, hoặc nói với chủ nhà khi rời một bữa tiệc tối rất muộn. Dùng lúc 8 giờ tối sẽ khiến người ta hiểu bạn nghĩ họ sắp đi ngủ.

Bon week-end

Đây là lời tạm biệt phổ biến vào ngày thứ Sáu. Điều thú vị là dù Viện hàn lâm Pháp từ lâu khuyến nghị dùng fin de semaine để thay cho từ mượn week-end, ở Pháp đại lục người ta vẫn dùng week-end áp đảo. Ở Québec thì fin de semaine vẫn là cách nói tiêu chuẩn.

Lời tạm biệt trang trọng và giàu cảm xúc

Những cách này mang nhiều "trọng lượng" hơn, có thể vì tính nghi lễ trang trọng hoặc vì ý nghĩa cảm xúc sâu.

Adieu

Adieu là lời tạm biệt "nặng" nhất trong tiếng Pháp. Nó gồm à (đến) và Dieu (Chúa), ban đầu mang nghĩa "tôi phó thác bạn cho Chúa", kiểu tạm biệt của người có thể không trở về sau chiến tranh, chuyến đi, hay bệnh tật. Trong tiếng Pháp chuẩn hiện đại, dùng Adieu mang cảm giác vĩnh viễn. Nói với đồng nghiệp sau một ngày làm việc bình thường sẽ khiến họ ngạc nhiên hoặc lo lắng.

Bạn sẽ gặp Adieu trong văn học, phim, và âm nhạc nhiều hơn trong hội thoại hằng ngày. Nó xuất hiện ở những khoảnh khắc nặng cảm xúc: chia tay, cảnh hấp hối, hoặc kết thúc một giai đoạn quan trọng.

Ngoại lệ miền nam: Ở vùng Midi (miền nam nước Pháp), nhất là nơi chịu ảnh hưởng tiếng Occitan, Adieu đã mất hẳn tính kịch tính. Người địa phương ở Toulouse, Marseille và vùng lân cận dùng Adieu thân mật như cả lời chào và lời tạm biệt, tương đương Salut. Cách dùng theo vùng này có thể khiến người từ miền bắc Pháp sốc, vì họ chỉ gắn từ này với chia ly vĩnh viễn.

Prenez soin de vous

Đây là lời tạm biệt thể hiện sự quan tâm thật sự. Dạng vous khiến nó phù hợp với người quen trong công việc, người lớn tuổi mà bạn xưng hô trang trọng, hoặc bất kỳ ai bạn muốn thể hiện sự tôn trọng và ấm áp. Bác sĩ và y tá cũng hay dùng với bệnh nhân.

Prends soin de toi

Phiên bản tu mang tính thân mật. Bạn nói với bạn thân trước chuyến đi dài, với anh chị em sắp ra nước ngoài, hoặc với người yêu khi họ bước vào giai đoạn căng thẳng. Nó giàu cảm xúc hơn một câu Salut hay À bientôt đơn giản.

Lời tạm biệt theo vùng và từ mượn

Ciao

Từ mượn tiếng Ý này đã được dùng rất tự nhiên trong tiếng Pháp thân mật. Bạn sẽ nghe Ciao như một lời tạm biệt nhanh, nhẹ giữa bạn bè khắp nước Pháp, nhất là ở thành phố và trong giới trẻ. Nó mang sắc thái hiện đại và hơi tinh nghịch.

Bonne continuité

Đây là lời tạm biệt rất đặc trưng của Québec. Bonne continuité gần nghĩa "chúc bạn phần còn lại của ngày/việc đang làm diễn ra tốt đẹp" và thường gặp trong cuộc gọi chăm sóc khách hàng, trên radio, và trong môi trường chuyên nghiệp ở Québec. Ở Pháp, câu này nghe lạ, vì người ta hay dùng Bonne journée hoặc Bonne fin de journée cho vai trò tương tự.

Bye-bye

Ở Québec, Bye-bye phổ biến đến mức vượt qua ranh giới trang trọng. Một giao dịch ở ngân hàng có thể kết thúc bằng Bonne journée, bye !, kiểu pha trộn nghe rất tự nhiên ở Montréal nhưng có thể khiến người Paris nhíu mày. Điều này phản ánh sự tiếp xúc gần hơn giữa tiếng Pháp và tiếng Anh trong đời sống hằng ngày ở Canada.

Lời tạm biệt nơi công sở

Văn hóa công sở Pháp rất coi trọng cách bạn chào khi đến và khi rời văn phòng. Theo Grevisse trong Le Bon Usage, nghi thức tạm biệt trong môi trường chuyên nghiệp tiếng Pháp là một dấu hiệu xã hội của sự tôn trọng và tinh thần đồng nghiệp.

Rời đi hết ngày

Nghi thức tạm biệt trong văn phòng Pháp

Ở nhiều nơi làm việc tại Pháp, nhất là công ty nhỏ, nhân viên thường đi một vòng chào từng người trước khi về, nói Bonne soirée hoặc À demain với mỗi đồng nghiệp. Rời đi mà không chào ai bị xem là thiếu hòa đồng. Nghi thức này đôi khi được gọi là faire la tournée des au revoir, có thể làm bạn về muộn thêm mười phút, nhưng là một kỳ vọng xã hội ăn sâu.

Cách đáp lại lời tạm biệt tiếng Pháp

Luyện tập với nội dung tiếng Pháp thật

Muốn hiểu lời tạm biệt tiếng Pháp trong ngữ cảnh, nghe ngữ điệu, nhìn ngôn ngữ cơ thể, và nhận ra lúc nào người ta chuyển từ Au revoir sang Salut, bạn cần tiếp xúc với tiếng Pháp nói thật. Phim là một trong những cách tốt nhất để xây trực giác này. Hãy để ý các cảnh tạm biệt trang trọng trong Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain hoặc các câu chào tạm biệt nhanh như bắn trong Intouchables.

Wordy cho phép bạn xem phim và chương trình tiếng Pháp với phụ đề tương tác, để bạn chạm vào bất kỳ lời tạm biệt nào và xem nghĩa, phát âm, và mức độ trang trọng theo thời gian thực. Thay vì học thuộc danh sách, bạn tiếp thu từ hội thoại thật với ngữ điệu tự nhiên.

Để xem thêm các hướng dẫn về tiếng Pháp và văn hóa Pháp, hãy đọc blog của chúng tôi hoặc xem những bộ phim hay nhất để học tiếng Pháp. Bạn cũng có thể vào trang học tiếng Pháp để bắt đầu luyện tập ngay hôm nay.