ืืืฆืจ ืืืืื ืืืืืืงืืช ืขื ืืขืื ืืืื: 50+ ืืขืื ืืืื ืืฉืืืชืืื
ืืืื ืืืืื?
ืืืจ ืฉืคื ืืื ืืืชืืื!
ืชืฉืืื ืืืืจื
ืืืืืื ืืื ืฉืืืืฉืืืช ืืืืืืงืืช ืืืขืื ืืืื ืื cane (ืืื), gatto (ืืชืื), cavallo (ืกืืก), uccello (ืฆืืคืืจ) ื pesce (ืื). ืืื ืฉื ืขืฆื ืฉื ืืขื ืืืื ืืืืืืงืืช ืืฉ ืืื ืืงืืืงื ืงืืืข (il cane ืืื ืืืจ, la mucca ืืื ื ืงืื), ืืืืืงื ืืฉ ืฆืืจืืช ื ืคืจืืืช ืืืืจ ืืื ืงืื (il gatto/la gatta), ืืขืื ืฉืืืจืื ืืฉืชืืฉืื ืืฆืืจื ืืืช ืืฉื ื ืืืื ืื (la giraffa, il delfino).
ืืืืืช ืืืืืช ืืืฉืืืืช ืืืืชืจ ืืืืืืงืืช ืฉืืืื ืืืืื ืงืืื ืื il cane (ืืื), il gatto (ืืชืื), il cavallo (ืกืืก), l'uccello (ืฆืืคืืจ), ื-il pesce (ืื). ืืืฆืจ ืืืืืื ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช ืขืฉืืจ, ืืขืื ืชืจืืืชืืช, ืืงืฉืืจ ืืืง ืืืขืจืืืช ืืืงืืืืืืืช ืืืืืื ืืช ืฉื ืืืืื ื, ืืืขื ืืืืคืื ืฉื ืืืืืืืืืื ืืขื ืืื ืืื ืื ืืืจื ืืื ืชืืืื ื ืืื ืืืคื ืกืจืืื ืื.
ืืคื ื ืชืื ื Ethnologue ืืฉื ืช 2024, ืืฉ ืืขืจื 68 ืืืืืื ืืืืจื ืฉืคืช ืื ืืขืื 17 ืืืืืื ืืืืจื ืฉืคื ืฉื ืืื ืืจืืื ืืขืืื. ืืืืืงืืช ืืืืืจืช ืืืืื ื ืฉืืืืืืจืคืื ืฉืื ืืืืืช ืคืกืืืช ืืืคืื ืืืช, ืืืื ืืขืฉืืื, ืืขืจืืช ืฆืคืืคืื ืืืจื ืืืคื ืื ืื, ืืืืชืจ ื-7,600 ืงืืืืืืจืื ืฉื ืงื ืืืฃ. ืืืืืื ืืืงืืืืื ืืื ืืฉืชืงืฃ ืืฉืืจืืช ืืฉืคื: ืืืืืืงืืช ืืฉ ืืืฆืจ ืืืืื ืืืืื ืืืืืจ ืืืืืช ืืื ืืื ืืืชื ืืืืืื ืืืื. ืืื ืื ืืืคืฉืชื "animals in italian" ืืฉืืื ืืืื, ืืืืืืื ืื ืฉืืื, ืืืืจืื ืืื ืืืกื ืืช ืื ืื ืฉืฆืจืื.
"The relationship between a culture's environment and its lexicon is nowhere clearer than in animal vocabulary: languages spoken in ecologically diverse regions consistently maintain richer, more differentiated fauna terminology than those in more uniform environments." (David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of Language, Cambridge University Press)
ืืืืจืื ืืื ืืืื ืืืชืจ ื-50 ืฉืืืช ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช, ืืกืืืจืื ืืคื ืงืืืืจืืืช: ืืืืช ืืืื, ืืืืช ืืฉืง, ืืืืช ืืจ, ืืฆืืจื ืื, ืฆืืคืืจืื, ืืืจืงืื. ืืื ืืืง ืชืืฆืื ืืืืื, ืืืื ืืื ืืืงืืืง ืืจืืื, ืกืืืืืช ืชืจืืืชืืช, ืืืืืืืื ืฆืืืจืืื ืขื ืืืืช ืฉืืืืืงืื ืืฉืชืืฉืื ืืื ืื ืืื.
ืืืืช ืืืื (Animali Domestici)
ืืืืช ืืืื ืื ืืื ืืืืืื ืืจืืฉืื ืืช ืฉืืืืืื ื ืชืงืืื ืืื. ืืคื ืกืงืจืื ืืืืืืื, ืืืืืืื ืืฉ ืืืชืจ ื-65 ืืืืืื ืืืืช ืืืื, ืืื ืืืืืื ืืืื ืืืื ืืืช ืืฉืืื ืืืืืืืืช.
Il cane
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ืืื | Il cane | eel KAH-neh | ืืืจ / ืจืืื i cani; ื ืงืื la cagna |
| ืืชืื | Il gatto | eel GAHT-toh | ืืืจ / ืจืืื i gatti; ื ืงืื la gatta |
| ืฆืืคืืจ | L'uccello | loo-CHEHL-loh | ืืืจ / ืจืืื gli uccelli |
| ืื | Il pesce | eel PEH-sheh | ืืืจ / ืจืืื i pesci |
| ืืจื ื | Il coniglio | eel koh-NEE-lyoh | ืืืจ / ืจืืื i conigli; ื ืงืื la coniglia |
| ืฆื / ืฆื ืืืฉื | La tartaruga | lah tahr-tah-ROO-gah | ื ืงืื / ืจืืื le tartarughe |
| ืืืืจ | Il criceto | eel kree-CHEH-toh | ืืืจ / ืจืืื i criceti |
| ืื ืืื | Il pesce rosso | eel PEH-sheh ROHS-soh | ืืืจ / ืจืืื i pesci rossi |
Il cane ืืื ืืืจ, ืืื ืงืืืืช ืื ืืฆืืจื ืื ืงืืืช la cagna ืืฉืืชืืืืกืื ืืืคืืจืฉ ืืืืื. ืืืืืืจ ืืืืืืื, il cane ืืืกื ืืช ืฉื ื ืืืื ืื, ืืืืจื ืืื ืชืฆืืื ื la cagna ืจืง ืืืงืฉืจืื ืฉื ืจืืืื ืื ืืืจืื ืจืื. ืืจืืื i cani ืืื ืืื ืืฆืืจืืช ืืกืืืจืืช ืืืืชืจ ืืืืืืงืืช: ืฉืืืช ืขืฆื ืืืืจ ืฉืืกืชืืืืื ื-โe ืคืฉืื ืืฉืชื ืื ื-โi.
Il gatto ื-la gatta ืื ืืื ืืืืืช ืืืืืช ืืืืืืื ืฉืืื ืฉืชื ืฆืืจืืช ืืืื ื ืคืืฆืืช ืื ืืฉืืื ืืืืืืืืช. ืืืืืงืื ืืืืจืื ืืขืืชืื ืงืจืืืืช la mia gatta (ืืืชืืื ืฉืื) ืื il mio gatto (ืืืชืื ืฉืื) ืืฆืืจื ืืืขืืช.
๐ก ืืืื ืืื ืืฉืืืช ืขืฆื ืฉื ืืืืช
ืฉืืืช ืขืฆื ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช ื ืืคืืื ืืฉืืืฉื ืืคืืกืื. ืฉืืืช ืขืฆื ืืืื ืืืืืื ืฆืืจืืช ื ืคืจืืืช ืืืืจ ืืื ืงืื: il gatto / la gatta, il cane / la cagna, il leone / la leonessa. ืืืจ ืงืืืข ืืฉืชืืฉ ืืืืชื ืฆืืจื ืืื ืงืฉืจ ืืืื: il delfino, il pesce, il ragno. ื ืงืื ืงืืืขื ืขืืืืช ืืืืชื ืืืคื: la giraffa, la volpe, la balena. ืืืื ืืช ืืืืืืข ืขื ืื ืฉื ืฉื ืืื, ืื ืืื ืงืืืข ืืช ืื ืืชืืืช ืืชืืจืื.
ืืืืช ืืฉืง (Animali da Fattoria)
ืืืกืืจืืช ืืืงืืืืืช ืฉื ืืืืืื ืขืืืงืืช, ืืืืฆืจ ืืืืืื ืฉื ืืืืช ืืฉืง ืืืคืืข ืืื ืืงืื, ืืฉืืจื ืืืืื ืืขื ืฉืืืช ืฉื ืืืืืื ืืืืจืืื.
La mucca
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ืคืจื | La mucca | lah MOOK-kah | ื ืงืื / ืจืืื le mucche; ืืืจ il toro (ืฉืืจ) |
| ืกืืก | Il cavallo | eel kah-VAHL-loh | ืืืจ / ืจืืื i cavalli; ื ืงืื la cavalla |
| ืืืืจ | Il maiale | eel mah-YAH-leh | ืืืจ / ืจืืื i maiali; ืื il porco |
| ืชืจื ืืืืช | La gallina | lah gahl-LEE-nah | ื ืงืื / ืจืืื le galline; ืืืจ il gallo (ืชืจื ืืื) |
| ืืืฉื | La pecora | lah PEH-koh-rah | ื ืงืื / ืจืืื le pecore |
| ืขื | La capra | lah KAH-prah | ื ืงืื / ืจืืื le capre; ืืืจ il caprone |
| ืืืืจ | L'asino | LAH-zee-noh | ืืืจ / ืจืืื gli asini; ื ืงืื l'asina |
| ืืจืืื | L'anatra | LAH-nah-trah | ื ืงืื / ืจืืื le anatre |
La mucca ืืื ืืืืื ืืืืืืืืืช ื"ืคืจื", ืืขืื ืฉืืืื ื ืืจืฉืื ืืืชืจ la vacca ืงืืื, ืืื ืืฉ ืื ืงืื ืืืฆืืืช ืืกืืช ืืฉืืฉืชืืฉืื ืื ืืืืืคืืจื, ืืื ืขืืืฃ ืื ืืืฉืชืืฉ ืื ืขื ืื ืฉืื. ืืฆืืจื ืืืืจืืช ืืื il toro (ืฉืืจ), ืืืื ืฉืื ื ืืืืจื ืืื ืืจืืืฆืื ืฉื ืืื, ืืื ื ืคืืฅ ืืฆื ืืืืช ืืืืืชืืช ืืฉืคืืช ืจืืืื ืืืช.
Il maiale ื-il porco ืฉืชืืื ืืืืจืืช "ืืืืจ", ืืื ืืฉ ืืืื. Il maiale ื ืืืจืืืช ืืกืื ืืจืืืช, ืืขืื il porco ื ืืฉืืช ืืกืืฆืืืฆืืืช ืืืงืืช ืืืชืจ ืืืฉืืฉืช ืืจืื ืืืืืืืื ืฆืืืจืืื (ืืขืืชืื ืงืจืืืืช ืฉืืืืืื). ื ืงื ืืงืื ืืืืืงืืื (prosciutto, salame, pancetta) ืืืืขืื ื-il maiale, ืืืืกืืจืช ืืงืืืื ืจืืช ืืืืืกืกืช ืขื ืืืืจ ืืืคืืช ืืช ืืืื ืืื ืืืืช ืืืฉืืขืืชืืืช ืืืืชืจ ืชืจืืืชืืช ืืืืฆืจ ืืืืืื.
ืืืืช ืืจ (Animali Selvatici)
ืืืฆืจ ืืืืืื ืฉื ืืืืช ืืจ ืืืืืืงืืช ืืฉืืื ืขืืืง ืืืืืช ืืืืืืืช, ืืืืชืืก ืืืกืื ืจืืื ืืขื ืกืืืื ืืืขืืื ื ืฉืง ืืืืจืืื.
Il leone
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ืืจืื | Il leone | eel leh-OH-neh | ืืืจ / ืจืืื i leoni; ื ืงืื la leonessa |
| ืืืืจืืก | La tigre | lah TEE-greh | ื ืงืื / ืจืืื le tigri |
| ืืื | L'orso | LOHR-soh | ืืืจ / ืจืืื gli orsi; ื ืงืื l'orsa |
| ืืื | Il lupo | eel LOO-poh | ืืืจ / ืจืืื i lupi; ื ืงืื la lupa |
| ืฉืืขื | La volpe | lah VOHL-peh | ื ืงืื / ืจืืื le volpi |
| ืืืื | Il cervo | eel CHEHR-voh | ืืืจ / ืจืืื i cervi; ื ืงืื la cerva |
| ืงืืฃ | La scimmia | lah SHEEM-myah | ื ืงืื / ืจืืื le scimmie |
| ืคืื | L'elefante | leh-leh-FAHN-teh | ืืืจ / ืจืืื gli elefanti |
Il lupo (ืืื) ืืื ืื ืจืื ืืืืช ืืืจ ืืืฉืืขืืชืืช ืืืืชืจ ืชืจืืืชืืช ืืืืืืื. ื-lupa romana (ืืืืื ืฉื ืจืืื) ืื ืืงื ืืช ืืชืืืืื ืืืืชืืืืืืื ืจืืืืืืก ืืจืืืก, ืืคืกื ืืืจืื ืื "ืืืืื ืืงืคืืืืืื ืืช" ื ืฉืืจ ืืื ืืกืืืื ืืืืืืืื ืืืืืจืื ืืืืชืจ ืฉื ืืืืืื. ื-lupo appenninico (ืืืื ืืืคื ืื ื) ืืื ืชืช-ืืื ืืืืื ืืืฆื ืืื ืืืืืืงื. ืืืจื ืฉืืืขื ื ืืื ืืฉื ืืช ื-1970 ืขื ืคืืืช ื-100 ืคืจืืื, ืืืืฆื ืฉืืืืจ ืืขืื ืืช ืืืืืืืกืืื ืืืืชืจ ื-3,300 ืืคื ื ืชืื ื ื ืืืืจ ืฉื IUCN.
Il leone ืื ืื ืืืืข ืืืืืืื, ืืื ืืื ืฉืืื ืืืจืืืืงื ืืืืืืงืืช. ื-leone di San Marco (ืืจืื ืืจืงืืก ืืงืืืฉ), ืืจืื ืืืื ืฃ ืฉืืืืืง ืกืคืจ, ืืื ืกืืื ืฉื ืื ืฆืื ืืื ืืืื ื-9 ืืืืคืืข ืืื ืืขืืจ ืขื ืื ืืื ืื, ืืืืื ืืืกืืืื ืจืฉืืืื.
๐ L'orso marsicano: ืืืืจืฃ ืื ืืืจ ืืืืชืจ ืืืืืืื
ื-orso bruno marsicano (ืืืื ืืืื ืืืจืกืงื ื) ืืื ืชืช-ืืื ืืกืื ืช ืืืืื ืืืืจื ืฉื ืืฆื ืจืง ืืืจืื ืืืืืื, ืืืืืจ ืืืจืืฆื, ืืขืืงืจ ืืชืื Parco Nazionale d'Abruzzo, Lazio e Molise. ืขื ืืืืืืกืืื ืืืขืจืืช ืฉื 50-60 ืคืจืืื ืืืื, ืืื ืืื ืืืื ืงืื ืืืืืืื ืื ืืืจืื ืืืืชืจ ืืืืจืืคื. ืืืืืงืื ืืืื ืืืื ืืืื ืืื, ื-l'orso ืืืคืืข ืืขืืชืื ืงืจืืืืช ืืืืชืื ืืืืืจื ืืืืืืช ืืชืจืืืชืืช ืฉื ืืืจืืฆื.
ืืืืช ืื (Animali Marini)
ืขื ืืืชืจ ื-7,600 ืงืืืืืืจืื ืฉื ืงื ืืืฃ ืืืกืืจืช ืงืืืื ืจืืช ืฉืืืืกืกืช ืขื ืืืืื ืื, ืืืืืืงืืช ืืฉ ืืืฆืจ ืืืืื ืืืืืง ืืืืืจ ืืืืื ืืืืื.
La balena
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ืืืืืืชื | La balena | lah bah-LEH-nah | ื ืงืื / ืจืืื le balene |
| ืืืืคืื | Il delfino | eel dehl-FEE-noh | ืืืจ / ืจืืื i delfini |
| ืืจืืฉ | Lo squalo | loh SKWAH-loh | ืืืจ / ืจืืื gli squali |
| ืชืื ืื | Il polpo | eel POHL-poh | ืืืจ / ืจืืื i polpi |
| ืกืจืื | Il granchio | eel GRAHN-kyoh | ืืืจ / ืจืืื i granchi |
| ืืืืื | La medusa | lah meh-DOO-zah | ื ืงืื / ืจืืื le meduse |
| ืฉืจืืืคืก / ืืกืืืื | Il gambero | eel GAHM-beh-roh | ืืืจ / ืจืืื i gamberi |
| ืื ืืจื | Il pesce spada | eel PEH-sheh SPAH-dah | ืืืจ / ืฆืืจืืฃ ืืืชื ืืฉืชื ื |
Il polpo ืืื ืืืื ื ืืกืื ืืจืื ืืืืืืงืืช ื"ืชืื ืื", ืืื ืชืคืืฉื ืื ืืช il polipo ืืืืืจืื ืืกืืืืื ืืืืงืกืืื ืืฉื ืื. Accademia della Crusca ืืืืืจื ืฉ-polpo ืืื ืืืื ื ืืืืขืืฃ ืืืงืฉืจ ืงืืืื ืจื ืืืืืืืืื, ืืขืื polipo ืืชืืืืก ืืื ืืช ื"ืคืืืืค". ืืคืืขื ืืืื ืื ืืช ืฉื ืืื, ืืื ืฉืืืืฉ ื-polpo ืืกืื ืฉืืชื ืืืืจืื ืืช ืืืืื ื.
La medusa ื ืงืจืืช ืขื ืฉื ืืืืืช ืืืืชืืืืืืช ืืืืื ืืช ืืืืื, ืฉืจืืฉื ืืืืกื ื ืืฉืื ืืืืืจ ืืช ืืืจืืขืืช ืืืฉืชืืฉืืืช ืฉื ืืืืืื. ืืจืืื le meduse ืืื ืืื ื ืฉืื ืื ืฉืืืื ืืืืฃ ืืืืืืื ืืืื ืืืจ. Attenzione, ci sono le meduse! (ืืืืจืืช, ืืฉ ืืืืืืช!) ืืื ืืืืจืช ืงืืฅ ื ืคืืฆื ืืืืจื ืืืคื ืืืืืื.
Il pesce spada (ืื ืืจื) ืืื ืฉื ืขืฆื ืืืจืื ืฉื ืฉืืจ ืืืชื ืืฉืชื ื ืืจืืื: i pesce spada, ืืื i pesci spada. ืืื ืืื ืืจืืื ืืืืื ืืกืืฆืืืืื ื, ืฆืืื, ืืคืื, ืื ืืืืฉ ื-involtini di pesce spada (ืืืืืืช ืื ืืจื).
ืฆืืคืืจืื (Uccelli)
ืืืฆืจ ืืืืืื ืฉื ืฆืคืจืืช ืืืืืืงืืช ืืฉืงืฃ ืืช ืืืงืืื ืฉื ืืืืื ื ืขื ื ืชืืื ื ืืืื ืืจืืืืื ืืื ืืืจืืคื ืืืคืจืืงื.
L'aquila
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ื ืฉืจ | L'aquila | LAH-kwee-lah | ื ืงืื / ืจืืื le aquile |
| ืื ืฉืืฃ | Il gufo | eel GOO-foh | ืืืจ / ืจืืื i gufi |
| ืชืืื | Il pappagallo | eel pahp-pah-GAHL-loh | ืืืจ / ืจืืื i pappagalli |
| ืืื ื | Il piccione | eel pee-CHOH-neh | ืืืจ / ืจืืื i piccioni |
| ืคืื ืืืืื | Il pinguino | eel peen-GWEE-noh | ืืืจ / ืจืืื i pinguini |
| ืคืืืื ืื | Il fenicottero | eel feh-nee-KOHT-teh-roh | ืืืจ / ืจืืื i fenicotteri |
| ืกื ืื ืืช | La rondine | lah ROHN-dee-neh | ื ืงืื / ืจืืื le rondini |
| ืฉืืฃ | Il gabbiano | eel gahb-BYAH-noh | ืืืจ / ืจืืื i gabbiani |
L'aquila (ื ืฉืจ) ื ืชื ื ืืช ืฉืื ืืขืืจ ืืืืจื ืฉื ืืืจืืฆื, L'Aquila, ืืืืืจ "ืื ืฉืจ". ืื ืฉืจ ืืื ืืกืื ืฉื ืืืืืื ืืช ืืจืืืืื (aquila romana), ืื ืืฉื ืืงืจื ืืกืื ืืงืืืฉ ืืืืชืจ ืฉื ืืืืืื. ืืืืื ืื ืฉืจ ืืงืจื ื ืืฉื ืืืจืคื ืืืืืื ืืืืชืจ.
Il piccione (ืืื ื) ืืืชื ื ืคืจื ืืืืืื ืืขืืจืื ืืื ืืืืืืื, ืืืืืื ืืืืืจ ืกื ืืจืงื ืืืื ืฆืื ืืืืืขื ืื ืคืืืฆื ืืืืืงืืช ืืืจืช. ืืืืื ืืงืจืืื la colomba (ืืื ืช ืฉืืื) ื ืืฉืืช ืงืื ืืืฆืื ืคืืืืืช ืืืืืืืช ืืืชืจ, ืืืื ืื ืฉืื ืฉื ืขืืืช ืืคืกืื ืืืคืืจืกืืช ืฉื ืืืืืื, la colomba pasquale, ืฉืืขืืฆืืช ืืฆืืจืช ืืื ื.
La rondine (ืกื ืื ืืช) ืชืืคืกืช ืืงืื ืืืืื ืืชืจืืืช ืืขืืืืช ืืืืืืื. ืืคืชืื una rondine non fa primavera (ืกื ืื ืืช ืืืช ืื ืขืืฉื ืืืื), ืืืืืจ ืืืจืืข ืืืืื ืืื ืื ืืืืื ืืืื, ืืื ืืื ืืืฉืคืืื ืืืฆืืืืื ืืืืชืจ ืืืืืืื.
ืืจืงืื (Insetti)
ืืืฆืจ ืืืืืื ืฉื ืืจืงืื ืฉืืืืฉื ืื ืคืืฅ ืืืืคื ืืคืชืืข ืืฉืืื ืืืืืืืืช ืืืืืืงืืช, ืืืืืื ืืืืืฉืื ืืืืื ืฉื ืืื ืืชืืืื.
La farfalla
| ืขืืจืืช | ืืืืืงืืช | ืืืืื | ืืขืจื |
|---|---|---|---|
| ืคืจืคืจ | La farfalla | lah fahr-FAHL-lah | ื ืงืื / ืจืืื le farfalle |
| ืืืืจื | L'ape | LAH-peh | ื ืงืื / ืจืืื le api |
| ื ืืื | La formica | lah fohr-MEE-kah | ื ืงืื / ืจืืื le formiche |
| ืขืืืืฉ | Il ragno | eel RAH-nyoh | ืืืจ / ืจืืื i ragni |
| ืืืื | La mosca | lah MOH-skah | ื ืงืื / ืจืืื le mosche |
| ืืชืืฉ | La zanzara | lah dzahn-DZAH-rah | ื ืงืื / ืจืืื le zanzare |
| ืคืจืช ืืฉื ืจืื ื | La coccinella | lah koh-chee-NEHL-lah | ื ืงืื / ืจืืื le coccinelle |
| ืฆืจืขื | La vespa | lah VEH-spah | ื ืงืื / ืจืืื le vespe |
La farfalla (ืคืจืคืจ) ืืื ืื ืืฉื ืฉื ืฆืืจืช ืืคืกืื ืืืคืืจืกืืช ืืืืืช ืคืคืืื (le farfalle), ืฉืืงืฆืืืช ืืืกืืืกืืื ืฉืื ืืืืืจืื ืื ืคื ืคืจืคืจ. ืืืฉืืขืืช ืืืคืืื ืืื ืืื ืืืืื ืืฆืืื ืช ืืืื ืฉืืืฆืจ ืืืืื ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช ืืืืจ ืืชืจืืืช ืืืืื.
La vespa (ืฆืจืขื) ืืื ืืืงืืจ ืืฉื ืฉื ืงืื ืืข Piaggio Vespa ืืืืืงืื ื. ืืฉืื ืจืืงื ืคืืื'ื ืจืื ืืจืืฉืื ื ืืช ืื ืืืืคืืก ืฉื 1946, ืืคื ืืืืืืืื ืืื ืืืจ "Sembra una vespa!" (ืื ื ืจืื ืืื ืฆืจืขื!) ืืืื ืืืืชื ืืฆืจื ืฉืืืืจืช ืืื ืืืืฃ ืืื ืืข. ืืฉื ื ืฉืืจ, ืืืงืื ืืข ืืคื ืืืื ืืืืฆืืืื ืืืืืจืื ืืืืชืจ ืฉื ืืืืืื.
La zanzara (ืืชืืฉ) ืืื ืืืื ืฉืื ืืืืื ืืืืืืื ืืืื ืืชืื ืฆืืจื, ืืืืืื ืืื ืืืืื ืืืืืจืื ืืืคืืื ืืงืืฅ. ื-z ืืืคืืื ื ืืืืช /dz/, ืื ืฉื ืืชื ืืืืื ืืืืืช ืืื ืืืืืคืืืช ืฉืืืงื ืืช ืืืืื ืืืจืง.
ืืืืืืื ืืืืืืงืืช ืขื ืืืืช
ืืืืืืื ืขื ืืืืช ืฉืืืจืื ืืื ืืืืืืจ ืืืืืืืื ืืืืืืงืืช. ืืืจืช ืืืืืืืื ืืืื ืืื ืืืืื ืืื ืืืืืงืืช ืฉื ืกืคืจ ืืืืื ืืืื ืฉืืื ืืืขืืช.
๐ In Bocca al Lupo! ืืืืื ืืืืืงื ืืืื ืืืืืืื ืืื
ืืืืืื ืืืคืืจืกื ืืืืชืจ ืืืืืืงืืช ืขื ืืืืช ืืื in bocca al lupo! (ืืคื ืฉื ืืืื!), ืืืฉืชืืฉืื ืื ืืื ืืืื ืืืืฉืื ืืืฆืืื ืืคื ื ืืืื, ืจืืืื, ืืืคืขื, ืื ืื ืืชืืจ. ืืชืฉืืื ืื ืืื ื ืืืืืื ืืื "Crepi!" (ืฉืืืืช!) ืื "Crepi il lupo!" ืืขืืื ืื ืชืืืื "Grazie", ืื ืืืืืงืื ืจืืืื ืืื "ืคืชืืืช ืขืื". ืื ืจืื ืฉืืืืืื ื ืืื ืืืชืฆืคืืช ืฉืืืื ื ืืฉืืช ืืช ืืืืจืื ืฉืื ืืคื ืืื ืืืื ืขืืืื, ืืื ืืืืืช "ืืคื ืฉื ืืืื" ืืขืฆื ืืืืจ ืืืืืช ืืืื. ืงืืืืช ืื ืืจืกื ืืืงื ืืืชืจ: in culo alla balena! (ืืืฉืื ืฉื ืืืืืืืชื!), ืขื ืืชืฉืืื "Speriamo che non scorreggi!" (ื ืงืืื ืฉืืื ืื ืืคืืืฅ!).
ืื ื ืืืืืืืื ืขื ืืืืช ืฉืืืืืงืื ืืฉืชืืฉืื ืืื ืืื ืืจืื:
- Furbo come una volpe (ืขืจืืืื ืืื ืฉืืขื): ืืชืืืืจ ืืืฉืื ืืื ืื ืชืืื
- Avere una memoria da elefante (ืืืืืช ืขื ืืืืจืื ืฉื ืคืื): ืืืืืจ ืืืื
- Essere un pesce fuor d'acqua (ืืืืืช ืื ืืืืฅ ืืืื): ืืืจืืืฉ ืื ืืืงืื
- Can che abbaia non morde (ืืื ืฉื ืืื ืื ื ืืฉื): ืื ืฉืืืืื ืืจืื ืื ืคืืขื
- Prendere due piccioni con una fava (ืืชืคืืก ืฉืชื ืืื ืื ืขื ืคืื ืืื): ืืืจืื ืฉืชื ืฆืืคืืจืื ืืืื
- Essere una pecora nera (ืืืืืช ืืืฉื ืฉืืืจื): ืืืจืื ืืืฉืคืื ืื ืืงืืืฆื
- Avere il latte alle ginocchia (ืืืืืช ืขื ืืื ืขื ืืืจืืืื): ืืืืืช ืืฉืขืื ืืืื (ืืคืจืืช ืฉื ืืืื ืืื)
- Chi dorme non piglia pesci (ืื ืฉืืฉื ืื ืชืืคืก ืืืื): ืื ืฉืงื ืืืงืื ืืจืืืื
- Muto come un pesce (ืืืื ืืื ืื): ืืฉืืืจ ืกืื, ืืฉืชืืง ืืืืจื
ืืืืืืืื ืืืื ืืืคืืขืื ืื ืืืื ืืกืจืืื ืืืืืืืืืื ืืืืืืงืืช, ืืื ืื ืืืื ืืื ืืืื ืช ืืืืืงืืช ืืืืืจืช ืืืขืืช.
ืืคืืกืื ืฉื ืืื ืืจืืื ืืฉืืืช ืืืืช
ืฉืืืช ืขืฆื ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช ืคืืขืืื ืืคื ืืื ืืคืืกืื ืฉืืืื ืืฉื ื ืืืงืื, ืื ืื ืืืื ืขื ืืืง ืืืื ืืืืืฆืจ.
ืฉืืืช ืืืื (ืฆืืจืืช ื ืคืจืืืช ืืืืจ ืืื ืงืื):
| ืืืจ | ื ืงืื | ืืฉืืขืืช |
|---|---|---|
| il gatto | la gatta | ืืชืื |
| il cane | la cagna | ืืื |
| il lupo | la lupa | ืืื |
| il leone | la leonessa | ืืจืื/ืืืืื |
| il gallo | la gallina | ืชืจื ืืื/ืชืจื ืืืืช |
| il toro | la mucca/vacca | ืฉืืจ/ืคืจื |
ืฉืืืช ืขื ืืื ืงืืืข (ืฆืืจื ืืืช ืืฉื ื ืืืื ืื):
| ืฉื ืขืฆื | ืืื | ืื ืืืกืืคืื ืืื ืืืืืง |
|---|---|---|
| la volpe | ืชืืื ื ืงืื | la volpe maschio (ืฉืืขื ืืืจ) |
| la giraffa | ืชืืื ื ืงืื | la giraffa maschio |
| il delfino | ืชืืื ืืืจ | il delfino femmina (ืืืืคืื ื ืงืื) |
| il ragno | ืชืืื ืืืจ | il ragno femmina |
| la tigre | ืชืืื ื ืงืื | la tigre maschio |
๐ก ืืกืืืืช -essa ืื ืงืืืช ืฉื ืืืืช
ืืืง ืืฉืืืช ืืืืืช ืืืฆืจืื ื ืงืื ืขื ืืกืืืืช -essa: leone โ leonessa (ืืจืื โ ืืืืื), elefante โ elefantessa (ืคืื โ ืคืืื). ืขื ืืืช, ืืืคืืก ืืื ืื ืขืืื ืืื ืืืืืช. ืื ืืคืฉืจ ืืืืจ lupo โ lupessa (ืืฆืืจื ืื ืืื ื ืืื la lupa). ืืฉืื ืืืืืื, ืืฉืชืืฉื ืืฉื ืืืกืืก ืขื femmina: il delfino femmina.
ืชืจืืื ืืืฆืจ ืืืืื ืฉื ืืืืช ืขื ืชืืื ืืืืืงื ืืืืชื
ืืืฆืจ ืืืืื ืฉื ืืืืช ืืืคืืข ืืื ืืงืื ืืชืจืืืช ืืืืืืงืืช: ืืืฉืืื ืฉื ืืืืืคืืก ืฉืกืืคืจื ืืืืฉ ืืืืืืงืืช (le favole di Esopo), ืืฉืืจื ืืืืื ืืื Nella vecchia fattoria (ืืืงืืืื ืืืืืืงืืช ื"Old MacDonald"), ืืกืจืื ืืืข ืขื ืงืจืืื ืืช ืืืืืืงืืช, ืืืื ืืืกืืจืช ืืขืฉืืจื ืฉื ืงืืื ืืข ืืืืื ื.
Wordy ืืืคืฉืจืช ืืื ืืชืจืื ืืืฆืจ ืืืืื ืฉื ืืืืช ืืืืืืงืืช ืืืงืฉืจ ืืืืชื, ืืจื ืฆืคืืื ืืชืืื ืืืืืืงืืช ืขื ืืชืืืืืช ืืื ืืจืืงืืืืืืช. ืืฉืืืื ืฉื ืืื ืืืคืืขื ืืืืืืื, ืืงืืฉื ืขืืื ืืื ืืจืืืช ืืช ืืืื, ืฆืืจืช ืืจืืื, ืืืืืื, ืืืืืืืืช ืฉืืืืฉ. ืฉืืืขื ืฉื il lupo, la farfalla, ื-il pesce ืืคื ืืืืจื ืฉืคืช ืื ืืื ื ืืืืื ืืื ืืืืืืืื ืฉืืจืืืกืืืช ืืื ืื ืืืืืืช ืืชืช.
ืืื ืขืื ืืืจืืื ืืืฆืจ ืืืืื ืืืืื ืฉืื ื, ืืืื ืืืงื ืืืฃ ืืืืืืงืืช ืืฆืืขืื ืืืืืืงืืช, ืื ืืฆืื ืืช ืืกืจืืื ืืืืืื ืืืืชืจ ืืืืืื ืืืืืงืืช ืืชืืื ืฉืืืืื ืืช ืืืฆืจ ืืืืืื ืืื.
ืฉืืืืช ื ืคืืฆืืช
ืื ืืฉืืืช ืืื ื ืคืืฆืื ืฉื ืืขืื ืืืื ืืืืืืงืืช?
ืืื ืืฉืืืช ืฉื ืืขืื ืืืื ืืืืืืงืืช ืืฉ ืืื ืืงืืืงื?
ืื ืืืฉืืขืืช ืฉื 'in bocca al lupo' ืืืืืืงืืช?
ืื ืืืื ืฉืืกืืืช ืืช ืืืืืื?
ืืื ืืืฆืจืื ืจืืื ืืฉืืืช ืฉื ืืขืื ืืืื ืืืืืืงืืช?
ืืืื ืืืืืืื ืืืืืืงืืช ืืฉืชืืฉืื ืืืขืื ืืืื?
ืืงืืจืืช ืืืคื ืืืช
- Accademia della Crusca, ืืืืืื Vocabolario degli Accademici della Crusca
- Treccani, ืื ืฆืืงืืืคืืื ืืืืืื ืืงืืื ืื
- Crystal, D., ืืื ืฆืืงืืืคืืื ืฉื ืงืืืืืจืืื' ืืฉืคื (Cambridge University Press)
- IUCN Red List, ืืขืจืืืช ืืืืจืืืช ืืืื ืืื ืืชืืืื
- Ethnologue: Languages of the World, ืืืืืจื 27 (2024)
ืืชืืืื ืืืืื ืขื Wordy
ืฆืคื ืืงืืขืื ืืืืชืืื ืืกืจืืื ืืื ื ืืช ืืืฆืจ ืืืืืื ืฉืืื ืชืื ืืื. ืืืจืื ืืืื ื.

