Hướng dẫn thì tương lai tiếng Tây Ban Nha: Cấu trúc, cách dùng và lựa chọn tự nhiên

Thì tương lai trong tiếng Tây Ban Nha được tạo theo hai cách, hoặc dùng tương lai đơn (hablaré, koh-meh-RAHN) hoặc dùng cấu trúc rất phổ biến "ir a + động từ nguyên mẫu" (voy a hablar, voy ah ah-BLAR). Người bản xứ chọn giữa chúng dựa trên mức chắc chắn, mức độ lên kế hoạch và phong cách.

Vì sao tiếng Tây Ban Nha có hơn một cách nói về "tương lai"

Tiếng Tây Ban Nha được dùng như ngôn ngữ chính thức ở 20 quốc gia, cộng thêm Hoa Kỳ và nhiều cộng đồng khác. Vì vậy, bạn sẽ nghe nhiều cách để nói về điều sắp tới.

Ethnologue ước tính có khoảng 486 triệu người nói tiếng Tây Ban Nha là L1 trên toàn cầu. Instituto Cervantes báo cáo tiếng Tây Ban Nha vượt 590 triệu người nói nếu tính cả L2 và người học. Quy mô đó tạo ra khác biệt, nhưng các lựa chọn ngữ pháp dưới đây ổn định giữa các vùng.

Ý chính rất đơn giản: tiếng Tây Ban Nha không tương ứng một-một với "will" trong tiếng Anh. Thay vào đó, nó dùng các dạng khác nhau để thể hiện kế hoạch, dự đoán, lịch sự và cả sự không chắc chắn.

Nếu bạn cũng đang xây nền tảng hội thoại, hãy ghép phần ngữ pháp này với một thói quen chào hỏi thực tế từ how to say hello in Spanish để các kế hoạch tương lai nghe tự nhiên ngay từ câu đầu.

Tương lai đơn: cách tạo

Tương lai đơn được gọi là el futuro simple hoặc el futuro imperfecto trong nhiều sách ngữ pháp. Đây là thì một từ, không cần động từ trợ.

Đuôi đều (mọi nhóm động từ)

Để chia tương lai đều, giữ nguyên toàn bộ động từ nguyên mẫu (hablar, comer, vivir) rồi thêm các đuôi sau:

Gợi ý phát âm (xấp xỉ theo tiếng Anh):

• hablaré: "ah-blah-REH"
• hablarás: "ah-blah-RAS"
• hablará: "ah-blah-RAH"
• hablarán: "ah-blah-RAHN"

Gốc bất quy tắc bạn phải học thuộc

Hầu hết dạng tương lai bất quy tắc đổi gốc nhưng giữ nguyên đuôi. Đây là các động từ tần suất cao bạn sẽ gặp trong phim, tin tức và lời hứa hằng ngày.

Có một quy luật giúp bạn nhớ: nhiều động từ bất quy tắc bỏ một nguyên âm (tener -> tendr-, venir -> vendr-) hoặc rút gọn mạnh (hacer -> har-, decir -> dir-).

Khi nào dùng tương lai đơn (và khi nào không)

Người học hay lạm dụng tương lai đơn vì tiếng Anh dùng "will" rất thường xuyên. Tiếng Tây Ban Nha dùng nó có chủ đích.

1) Dự đoán và dự báo

Dùng tương lai đơn khi bạn dự đoán, không phải lên lịch.

Ví dụ:

• Lloverá mañana. (yoh-BE-RAH ma-NYAH-nah) Dự đoán: "Trời sẽ mưa ngày mai."
• El precio subirá. (el PREH-syoh soo-bee-RAH) "Giá sẽ tăng."

Vì vậy bạn thấy nó trong tiêu đề báo, bản tin thời tiết và thông báo trang trọng.

2) Lời hứa và cam kết chắc chắn

Tương lai đơn có thể nghe như lời thề, nhất là với te, lo, la.

Ví dụ:

• Te llamaré esta noche. (teh yah-mah-REH EHS-tah NOH-cheh) "Tối nay tôi sẽ gọi bạn."
• No te preocupes, lo haré. (noh teh preh-oh-KOO-pehs, loh ah-REH) "Đừng lo, tôi sẽ làm."

Trong bối cảnh tình cảm, nó có thể làm câu nói nặng ký hơn. Nếu bạn học tiếng Tây Ban Nha lãng mạn, hãy so sánh sắc thái với các cách nói dựa trên hiện tại trong how to say I love you in Spanish.

3) Văn bản trang trọng và tiếng Tây Ban Nha kiểu cơ quan

Trong hợp đồng, chính sách và thông báo chính thức, tương lai đơn thường hoạt động giống "shall" trong tiếng Anh pháp lý.

Ví dụ:

• El solicitante presentará la documentación requerida. (el soh-lee-tahn-teh preh-sen-tah-RAH lah doh-koo-men-tah-SYON reh-keh-REE-dah)

Bạn không cần nói như vậy trong đời sống hằng ngày, nhưng bạn nên nhận ra nó.

4) Cách dùng bất ngờ: xác suất ở hiện tại

Một trong những nghĩa hữu ích nhất ngoài đời lại không phải tương lai. Tương lai đơn có thể diễn tả một phỏng đoán về hiện tại.

Ví dụ:

• Estará en casa. (eh-stah-RAH en KAH-sah) "Anh ấy chắc là ở nhà."
• Serán las diez. (seh-RAHN lahs dyehs) "Chắc khoảng mười giờ."

Các ngữ pháp tham khảo lớn, gồm cả ngữ pháp của RAE, mô tả đây là cách dùng tình thái hoặc nhận thức.

"Thì tương lai trong tiếng Tây Ban Nha thường diễn tả phỏng đoán hoặc xác suất hơn là thời gian tương lai, nhất là trong các câu nói về hiện tại."

Stephen Krashen, nhà ngôn ngữ học và nhà nghiên cứu tiếp thu ngôn ngữ thứ hai (tóm tắt một mẫu hình được quan sát rộng rãi trong dạy học tập trung vào đầu vào)

Kết luận thực tế: nếu bạn nghe đuôi tương lai trong một cảnh rõ ràng đang diễn ra ở hiện tại, hãy hiểu là "chắc là".

Cách nói tương lai thay thế chiếm ưu thế trong hội thoại: "ir a + infinitive"

Cấu trúc ir (đi) + a + động từ nguyên mẫu được gọi là el futuro perifrástico. Trong lời nói hằng ngày, nó thường là lựa chọn mặc định cho kế hoạch.

Cách tạo

Chia ir ở hiện tại, rồi thêm a, rồi thêm động từ nguyên mẫu.

Nó truyền đạt điều gì

"ir a + infinitive" thường báo hiệu:

• ý định hoặc kế hoạch
• tương lai gần
• dự đoán dựa trên bằng chứng (bạn thấy dấu hiệu ngay bây giờ)

Ví dụ:

• Voy a llamar a mi mamá. (boy ah yah-MAR ah mee mah-MAH) Kế hoạch.
• Mira esas nubes, va a llover. (MEE-rah EH-sahs NOO-behs, bah ah yoh-BER) Dự đoán dựa trên bằng chứng.

Trong thoại phim, dạng này xuất hiện khắp nơi vì nó giống cách người ta nói khi đang vội.

Dùng thì hiện tại để nói về tương lai

Tiếng Tây Ban Nha cũng dùng thì hiện tại cho sự kiện đã lên lịch hoặc đã sắp xếp, giống tiếng Anh "I leave tomorrow."

Ví dụ:

• Mañana salgo temprano. (ma-NYAH-nah SAHL-goh tem-PRAH-noh)
• El lunes tengo examen. (el LOO-nehs TEN-goh ehk-SAH-men)

Cách này đặc biệt tự nhiên với mốc thời gian như mañana, el lunes, esta noche, en un rato.

Thì tương lai trong câu hỏi: đề nghị, phỏng đoán và làm mềm câu nói

Các dạng tương lai xuất hiện trong câu hỏi theo cách có thể nghe lịch sự hơn hoặc ít trực diện hơn.

Đề nghị và gợi ý lịch sự

• ¿Te ayudaré? (teh ah-yoo-dah-REH) "Tôi giúp bạn nhé?"
• ¿Le traeré algo? (leh trah-eh-REH AHL-goh) "Tôi mang cho bạn gì nhé?"

Ở nhiều vùng, người nói cũng dùng điều kiện để mềm hơn nữa. Nhưng tương lai vẫn phổ biến trong tương tác dịch vụ.

Câu hỏi phỏng đoán (xác suất ở hiện tại)

• ¿Dónde estará? (DON-deh eh-stah-RAH) "Anh ấy có thể đang ở đâu nhỉ?"
• ¿Qué será eso? (keh seh-RAH EH-soh) "Cái đó có thể là gì vậy?"

Đây là một kiểu nói rất "Tây Ban Nha": bạn không hỏi lịch trình, bạn đang nghĩ thành lời.

Phủ định tương lai: "no" đặt ở đâu

Phủ định rất đơn giản. Đặt no trước động từ đã chia.

Ví dụ:

• No hablaré con él. (noh ah-blah-REH kon el) "Tôi sẽ không nói chuyện với anh ấy."
• No voy a ir. (noh boy ah eer) "Tôi không định đi."
• Mañana no trabajo. (ma-NYAH-nah noh trah-BAH-hoh) "Ngày mai tôi không làm việc."

Ghi chú văn hóa và vùng miền ảnh hưởng đến cách dùng tương lai

Ngữ pháp tiếng Tây Ban Nha được chia sẻ rộng, nhưng cách dùng mang dấu ấn văn hóa.

Tây Ban Nha: hiện tại và "ir a" chiếm ưu thế trong kế hoạch thân mật

Ở Tây Ban Nha, kế hoạch thân mật thường dùng hiện tại kèm mốc thời gian: "Luego te llamo" (LOO-eh-goh teh YAH-moh), nghĩa là "Tôi sẽ gọi bạn sau." Tương lai đơn có thể nghe trang trọng hơn, hoặc kịch tính hơn.

Mỹ Latinh: "ahorita" làm đổi nghĩa của "tương lai"

Ở Mexico và một số nơi ở Trung Mỹ, "ahorita" (ah-oh-REE-tah) có thể nghĩa là "ngay bây giờ", "một lát nữa" hoặc "để sau", tùy ngữ cảnh. Vì vậy, các dạng tương lai thường dựa vào ngữ cảnh chung nhiều hơn bản thân thì.

Ví dụ:

• Ahorita te llamo. (ah-oh-REE-tah teh YAH-moh) có thể là sớm hoặc muộn.

Tiếng Tây Ban Nha Rioplatense (Argentina, Uruguay): dạng vos vẫn theo cùng tương lai

Nếu bạn dùng vos, các đuôi tương lai đơn không đổi: hablarás, comerás, vivirás. Khác biệt nằm ở hiện tại (vos hablás), không phải ở tương lai.

Ustedes vs vosotros: đuôi tương lai trong thực tế

Ở hầu hết Mỹ Latinh, ustedes thay cho vosotros. Vì vậy bạn sẽ nghe hablarán (ah-blah-RAHN) nhiều hơn hablaréis (ah-blah-REIS) trong truyền thông toàn cầu.

Nếu bạn muốn có bản đồ rộng hơn về sự khác nhau của tiếng Tây Ban Nha giữa các quốc gia, hãy bắt đầu với Spanish language overview.

Một bài luyện nhỏ thực tế: đổi "will" trong tiếng Anh sang tiếng Tây Ban Nha tự nhiên

"Will" trong tiếng Anh có nhiều nghĩa. Dưới đây là cách chọn dạng tiếng Tây Ban Nha nhanh.

Lỗi thường gặp (và cách sửa)

Lạm dụng tương lai đơn cho kế hoạch

Tiếng Tây Ban Nha kiểu người học:

• Mañana compraré pan. (nghe trang trọng hoặc nhấn mạnh)

Tự nhiên hơn trong hội thoại:

• Mañana voy a comprar pan. (ma-NYAH-nah boy ah kom-PRAR pahn)
• Mañana compro pan. (ma-NYAH-nah KOM-proh pahn)

Quên rằng động từ nguyên mẫu giữ nguyên

Đuôi tương lai gắn vào nguyên mẫu, không gắn vào gốc như nhiều thì khác.

Đúng:

• comeré, vivirás, hablarán

Mẫu sai cần tránh:

• comiré, vivarás, hablirán

Nhầm "habrá" (sẽ có) với "haber" trong các cách dùng khác

habrá (ah-BRAH) là tương lai của haber và dùng cho "sẽ có".

Ví dụ:

• Habrá una reunión mañana. (ah-BRAH OO-nah reh-oo-NYON ma-NYAH-nah) "Ngày mai sẽ có một cuộc họp."
• No habrá problema. (noh ah-BRAH proh-BLEH-mah) "Sẽ không có vấn đề gì."

Học thì tương lai qua clip phim và TV (cần nghe gì)

Thì tương lai dễ nhận ra trong phụ đề vì có dấu trọng âm và đuôi. Trong âm thanh, bạn sẽ dễ hơn nếu luyện tai với âm tiết cuối được nhấn: -REH, -RAH, -RAHN.

Trong các clip, tương lai thường xuất hiện trong ba kiểu cảnh lặp lại:

• cảnh lên kế hoạch (Voy a..., Mañana + hiện tại)
• lời hứa khi xung đột (Te lo diré, Lo haré)
• cảnh suy đoán (¿Dónde estará?, Será que...)

Nếu bạn muốn xây một bộ câu sinh tồn đầy đủ cho lúc đến và lúc đi, hãy kết hợp với how to say goodbye in Spanish. Nhiều câu tạm biệt tự nhiên có kế hoạch tương lai: "Te llamo," "Nos vemos," "Hablamos luego."

Luyện chia nhanh: 10 động từ tần suất cao ở thì tương lai

Hãy đọc to, tập trung vào trọng âm.

Ghép lại tất cả: ba đoạn hội thoại mini tự nhiên

Lên kế hoạch với "ir a"

A: ¿Qué vas a hacer hoy? (keh bahs ah ah-SER oy)
B: Voy a trabajar y luego voy a salir. (boy ah trah-bah-HAR ee LOO-eh-goh boy ah sah-LEER)

Dự đoán với tương lai đơn

A: ¿Crees que ganará? (KREH-es keh gah-nah-RAH)
B: Sí, ganará. Está jugando muy bien. (see, gah-nah-RAH. eh-STAH hoo-GAHN-doh moo-ee byen)

Đoán về hiện tại

A: No contesta. (noh kon-TEHS-tah)
B: Estará ocupado. (eh-stah-RAH oh-koo-PAH-doh)

Ghi chú dùng ngôn ngữ có trách nhiệm (vì phim phản ánh đời thật)

Nếu bạn học tiếng Tây Ban Nha qua phim, bạn cũng sẽ nghe thì tương lai đi kèm với lời xúc phạm, đe dọa và cảm xúc mạnh. Hiểu chúng thì hữu ích, nhưng lặp lại hay không là lựa chọn của bạn.

Nếu bạn muốn nhận ra mức độ căng mà không vô tình làm tình huống leo thang, hãy đọc guide to Spanish swear words để có ngữ cảnh và mức độ nặng nhẹ.

Bước tiếp theo: biến tương lai thành phản xạ

Hãy học thuộc các đuôi một lần, rồi tập trung chọn chiến lược tương lai đúng cho tình huống. Lựa chọn đó mới làm bạn nghe tự nhiên.

Để luyện có cấu trúc, hãy xoay vòng ba gợi ý hằng ngày này:

• Kế hoạch: "Hoy voy a..." (oy boy ah)
• Lịch trình: "Mañana..." + hiện tại
• Dự đoán, phỏng đoán: tương lai đơn (đặc biệt estará, será, habrá)

Khi bạn sẵn sàng mở rộng từ ngữ pháp sang các thói quen hội thoại thật, hãy xem Wordy blog hoặc bắt đầu luyện với clip ở /learn/spanish.