Từ để hỏi trong tiếng Hàn: Hướng dẫn đầy đủ để đặt câu hỏi

Từ để hỏi trong tiếng Hàn (gọi là 의문사, uimunsa) là nhóm từ vựng đầu tiên mà người học nên nắm. Theo dữ liệu năm 2024 của Ethnologue, tiếng Hàn có khoảng 82 triệu người bản ngữ ở Hàn Quốc, Triều Tiên và các cộng đồng kiều dân trên toàn thế giới. Đây là ngôn ngữ đứng sau phim Hàn, K-pop và một trong những nền văn hóa số sôi động nhất thế giới. Nếu bạn từng xem phim Hàn, gần như chắc chắn bạn đã nghe 어떡해?! (eotteokhae?!, mình phải làm sao?!) được hét lên lúc khủng hoảng, hoặc 왜? (wae?, tại sao?) được nói với sức nặng cảm xúc.

Tin vui cho người học: cấu trúc câu hỏi tiếng Hàn đơn giản hơn tiếng Việt. Theo Yeon và Brown trong Korean: A Comprehensive Grammar, câu hỏi tiếng Hàn giữ nguyên trật tự chủ ngữ, tân ngữ, động từ như câu trần thuật. Bạn chỉ cần đặt từ để hỏi vào đúng vị trí của phần trả lời và thêm đuôi câu hỏi. Không cần đảo trật tự, không cần trợ động từ. Câu 학교에 가요 (hakkyoe gayo, tôi đi đến trường) trở thành 어디에 가요? (eodie gayo?, bạn đi đâu?). Chỉ có từ 학교 (trường) đổi thành 어디 (đâu).

"Cấu trúc nghi vấn tiếng Hàn đáng chú ý về mặt loại hình vì sự đơn giản: trật tự câu trần thuật được giữ nguyên, và câu hỏi chỉ được đánh dấu bằng một từ nghi vấn và tiểu từ ở cuối câu, khiến nó trở thành một trong những hệ thống câu hỏi dễ tiếp cận nhất cho người học trong các ngôn ngữ chắp dính." (Jaehoon Yeon & Lucien Brown, Korean: A Comprehensive Grammar, Routledge, 2019)

Hướng dẫn này bao gồm toàn bộ các từ để hỏi thiết yếu trong tiếng Hàn, kèm Hangul, phát âm, mẫu ngữ pháp, mức độ trang trọng và kiến thức văn hóa để bạn hỏi tự nhiên.

Tham khảo nhanh: Các từ để hỏi thiết yếu trong tiếng Hàn

Đây là các từ để hỏi bạn dùng thường xuyên nhất trong hội thoại tiếng Hàn. Bảng có kèm cách phát âm La-tinh hóa tiêu chuẩn.

누구

누구 (nugu) nghĩa là "ai" và là một trong những từ để hỏi bạn nghe nhiều nhất trong tiếng Hàn. Điểm thú vị về ngữ pháp là nó đổi dạng tùy vai trò trong câu.

Khi 누구 là chủ ngữ của câu, nó rút gọn thành 누가 (nuga). Đây không phải lựa chọn tùy ý. Đây là biến đổi bắt buộc mà Viện Ngôn ngữ Quốc gia Hàn Quốc ghi nhận là cách dùng chuẩn:

• 누가 왔어요? (nuga wasseoyo?): "Ai đến vậy?"
• 누가 했어요? (nuga haesseoyo?): "Ai làm vậy?"

Khi 누구 là tân ngữ hoặc đi sau các tiểu từ khác, nó giữ nguyên dạng đầy đủ:

• 누구를 만났어요? (nugureul mannasseoyo?): "Bạn gặp ai?"
• 누구한테 줬어요? (nuguhante jwosseoyo?): "Bạn đưa cho ai?"
• 누구랑 갔어요? (nugurang gasseoyo?): "Bạn đi với ai?"

Trong lời nói thân mật, người Hàn thường bỏ hẳn tiểu từ: 누구 만났어? (nugu mannasseo?, gặp ai vậy?). Ngữ cảnh sẽ làm rõ nghĩa.

뭐 / 무엇

Tiếng Hàn có hai từ cho nghĩa "gì", và chọn đúng từ sẽ thể hiện ngay mức độ trang trọng. 뭐 (mwo) là dạng nói thân mật, dùng áp đảo trong hội thoại hằng ngày. 무엇 (mueot) là dạng trang trọng, thường dùng trong văn viết, bản tin, bối cảnh học thuật và lời nói rất lịch sự.

뭐 (mwo), dùng hằng ngày:

• 뭐 해요? (mwo haeyo?): "Bạn đang làm gì?"
• 뭐 먹을래요? (mwo meogeullaeyo?): "Bạn muốn ăn gì?"
• 이게 뭐예요? (ige mwoyeyo?): "Cái này là gì?"

무엇 (mueot), dùng trang trọng, văn viết:

• 무엇을 도와 드릴까요? (mueoSeul dowa deurilkkayo?): "Tôi có thể giúp gì cho bạn ạ?" (nghĩa đen: giúp về việc gì?)
• 무엇이 문제입니까? (mueosi munjeimnikka?): "Vấn đề là gì?" (trang trọng)

Trong phim Hàn, bạn sẽ nghe 뭐 liên tục. Câu 뭐?! (mwo?!) với đôi mắt mở to là phản ứng kiểu "Gì cơ?!" rất kinh điển trong phim Hàn.

어디

어디 (eodi) nghĩa là "ở đâu" và là một từ để hỏi rất thực dụng cho du lịch và đời sống hằng ngày. Nó thường đi với tiểu từ địa điểm 에 (e) khi nói về điểm đến, hoặc 에서 (eseo) khi nói về hành động diễn ra tại một nơi:

• 어디에 가요? (eodie gayo?): "Bạn đi đâu?"
• 어디에서 왔어요? (eodieseo wasseoyo?): "Bạn đến từ đâu?"
• 화장실이 어디에 있어요? (hwajangsiri eodie isseoyo?): "Nhà vệ sinh ở đâu?"

Trong tiếng Hàn thân mật, tiểu từ 에 thường bị lược: 어디 가? (eodi ga?, đi đâu đấy?). Dạng rút gọn này là thứ bạn sẽ nghe nhiều nhất giữa bạn bè và trong phim.

어디 cũng có thể mang nghĩa không xác định là "đâu đó" trong một số cấu trúc: 어디 가자 (eodi gaja, đi đâu đó đi), 어디 아파요? (eodi apayo?, đau chỗ nào? / đau ở đâu?).

언제

언제 (eonje) nghĩa là "khi nào" và là từ để hỏi đơn giản nhất về mặt ngữ pháp. Nó không cần tiểu từ. Bạn đặt nó trực tiếp vào vị trí mà cụm thời gian thường xuất hiện:

• 언제 왔어요? (eonje wasseoyo?): "Bạn đến khi nào?"
• 언제 시간 있어요? (eonje sigan isseoyo?): "Khi nào bạn rảnh?"
• 생일이 언제예요? (saengiri eonjeyeyo?): "Sinh nhật bạn khi nào?"

Giống các từ để hỏi khác, 언제 cũng có thể dùng theo nghĩa không xác định: 언제든지 (eonjedeunji) nghĩa là "bất cứ lúc nào" và 언제나 (eojjena) nghĩa là "luôn luôn". Các dạng này xuất hiện liên tục trong lời bài hát K-pop. 언제나 네 곁에 (eonjena ne gyeote, luôn ở bên bạn) gần như là câu quen thuộc của cả thể loại.

왜

왜 (wae) nghĩa là "tại sao" và giống như 언제, nó không cần tiểu từ. Nó đứng đầu câu hoặc đứng ngay trước động từ:

• 왜 울어요? (wae ureoyo?): "Sao bạn khóc?"
• 왜 안 왔어요? (wae an wasseoyo?): "Sao bạn không đến?"
• 왜요? (waeyo?): "Tại sao ạ?" (lịch sự, đứng một mình)

왜 có lẽ là từ để hỏi mang nhiều cảm xúc nhất trong tiếng Hàn. Trong phim Hàn, một câu 왜...? (wae...?, tại sao...) đầy nước mắt là khoảnh khắc đặc trưng của đau lòng hoặc đối đầu. Câu 왜요? nói với một giọng nhất định có thể thể hiện tò mò thật sự, bực bội, thách thức, hoặc tổn thương, tùy ngữ điệu và ngữ cảnh.

Từ ghép 왜냐하면 (waenyahamyeon) nghĩa là "bởi vì" hoặc "lý do là", tương ứng với phía trả lời của 왜. Bạn sẽ gặp nó thường xuyên trong văn viết: 왜냐하면 시간이 없었으니까요 (waenyahamyeon sigani eopseosseunikkayo, bởi vì tôi không có thời gian).

어떻게

어떻게 (eotteoke) nghĩa là "như thế nào" và có lẽ là từ tiếng Hàn nổi tiếng nhất với người hâm mộ phim Hàn quốc tế. Nó là dạng trạng từ của tính từ động từ 어떻다 (eotteota, như thế nào, kiểu gì).

Dùng như câu hỏi thật ("như thế nào"):

• 어떻게 가요? (eotteoke gayo?): "Đi như thế nào?"
• 어떻게 생각해요? (eotteoke saenggakaeyo?): "Bạn nghĩ sao?" (nghĩa đen: bạn nghĩ như thế nào?)
• 이름이 어떻게 되세요? (ireumi eotteoke doeseyo?): "Bạn tên là gì ạ?" (lịch sự, nghĩa đen: tên bạn trở thành như thế nào?)

Dùng như câu cảm thán khi hoảng ("mình phải làm sao?!"):

• 어떡해! (eotteokhae!): "Mình phải làm sao?!" / "Chết rồi!"
• 어떻게 이럴 수 있어?! (eotteoke ireol su isseo?!): "Sao có thể như vậy được?!"

Dạng rút gọn 어떡해 (eotteokhae) đến từ 어떻게 해 (eotteoke hae, làm thế nào, nên làm thế nào). Khi nhân vật phim Hàn sụp đổ (phát hiện bị phản bội, gặp hạn chót bất khả thi, hoặc nhận ra mình đang yêu), phản ứng quen thuộc là 어떡해, 어떡해! lặp lại với mức độ hoảng tăng dần. Theo tài liệu giảng dạy của Quỹ Viện Sejong, đây là một trong những "biểu đạt cảm xúc" đầu tiên dạy cho người học trung cấp vì nó quá quan trọng để hiểu tiếng Hàn nói.

어느 / 어떤

Tiếng Hàn có hai từ có thể dịch là "cái nào", nhưng chúng có chức năng khác nhau.

어느 (eoneu) dùng khi chọn trong một tập hợp cụ thể, đã xác định:

• 어느 나라 사람이에요? (eoneu nara saramieyo?): "Bạn là người nước nào?"
• 어느 쪽이에요? (eoneu jjogieyo?): "Hướng nào vậy?" / "Bên nào vậy?"
• 어느 것을 원해요? (eoneu geoseul wonhaeyo?): "Bạn muốn cái nào?"

어떤 (eotteon) hỏi về bản chất, chất lượng hoặc đặc điểm của một thứ:

• 어떤 음악 좋아해요? (eotteon eumak joahaeyo?): "Bạn thích loại nhạc nào?"
• 어떤 사람이에요? (eotteon saramieyo?): "Anh ấy, cô ấy là người như thế nào?"
• 어떤 영화 봤어요? (eotteon yeonghwa bwasseoyo?): "Bạn xem phim thể loại gì?"

Sự khác biệt này quan trọng: 어느 영화? (eoneu yeonghwa?) hỏi "phim nào?" trong một nhóm cụ thể (ví dụ trong 3 phim này). 어떤 영화? (eotteon yeonghwa?) hỏi "phim kiểu gì?" về đặc điểm và thể loại. Trong thực tế, người Hàn đôi khi dùng lẫn trong lời nói thân mật, nhưng hiểu đúng sẽ giúp bạn tự nhiên và chính xác hơn.

얼마 / 몇

Tiếng Hàn dùng hai từ để hỏi khác nhau ở chỗ tiếng Việt thường nói "bao nhiêu, mấy", và sự phân biệt này rất quan trọng.

얼마 (eolma) hỏi về giá, lượng hoặc mức độ, thường dùng cho thứ không đếm trực tiếp hoặc mang tính liên tục:

• 이거 얼마예요? (igeo eolmayeyo?): "Cái này bao nhiêu tiền?"
• 얼마나 걸려요? (eolmana geollyeoyo?): "Mất bao lâu?"
• 얼마나 자주 가요? (eolmana jaju gayo?): "Bạn đi thường xuyên cỡ nào?"

Từ ghép 얼마나 (eolmana) nghĩa là "bao nhiêu" hoặc "đến mức nào" và cực kỳ phổ biến trong tiếng Hàn hằng ngày.

몇 (myeot) hỏi về số lượng đếm được và luôn cần một từ chỉ loại (분류사, bullyusa) theo sau. Tiếng Hàn, giống như tiếng Nhật và tiếng Trung, dùng hệ thống loại từ, mỗi nhóm sự vật cần một từ đếm khác nhau:

Hệ thống từ đếm khiến chỉ một từ để hỏi, 몇, có thể tạo ra hàng chục câu hỏi khác nhau tùy từ đếm theo sau. Học các từ đếm phổ biến cùng với 몇 hiệu quả hơn nhiều so với học tách rời. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách đếm tiếng Hàn, hãy xem hướng dẫn số đếm tiếng Hàn của chúng tôi.

Mẫu câu với từ để hỏi trong ngữ cảnh

Hiểu từng từ để hỏi là điều thiết yếu, nhưng câu hỏi tiếng Hàn có các mẫu khá ổn định. Bạn nên học chúng như các cụm. Dưới đây là những mẫu thực dụng nhất cho giao tiếp hằng ngày:

Câu hỏi thông tin cơ bản:

Du lịch và đời sống hằng ngày:

Các mẫu này cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong khung giảng dạy của Quỹ Viện Sejong: từ để hỏi tiếng Hàn nằm đúng vị trí của phần trả lời. Nếu câu trả lời là 서울에 가요 (seoure gayo, tôi đi đến Seoul), thì câu hỏi là 어디에 가요? (eodie gayo?, bạn đi đâu?), trong đó 서울 chỉ cần thay bằng 어디. Nguyên tắc thay thế này khiến câu hỏi tiếng Hàn rất có hệ thống khi bạn đã quen.

Từ để hỏi trong phim Hàn và K-pop

Giải trí Hàn Quốc là lớp học nhập vai tốt nhất cho từ để hỏi vì cảnh cảm xúc thường tạo ra câu hỏi. Trong một tập phim Hàn bất kỳ, bạn sẽ nghe:

• 어떡해?! trong lúc khủng hoảng: nhân vật vừa phát hiện bí mật, làm mất giấy tờ quan trọng, hoặc nhận ra cảm xúc của mình
• 왜? trong cảnh đối đầu: đòi lý do, bày tỏ tổn thương, thách thức quyền lực
• 뭐라고? (mworago?, bạn nói gì cơ?): phản ứng kinh điển kiểu "không thể tin điều vừa nghe"
• 누구야? (nuguya?, ai đấy?): khi có người gõ cửa hoặc một người bất ngờ xuất hiện

Lời bài hát K-pop cũng đầy từ để hỏi. Bài hát thường dùng 왜 (tại sao) và 어디 (ở đâu) trong ngữ cảnh cảm xúc: 왜 날 떠나? (wae nal tteona?, sao bạn rời bỏ tôi?), 어디 있어? (eodi isseo?, bạn ở đâu?).

Để luyện nghe các từ để hỏi này trong hội thoại tiếng Hàn tự nhiên, hãy xem the best Korean dramas to learn Korean. Xem với Wordy cho phép bạn chạm vào bất kỳ từ để hỏi nào trong phụ đề để xem Hangul, phiên âm và nghĩa ngay lập tức, biến việc xem thụ động thành học từ vựng chủ động.

Bắt đầu đặt câu hỏi bằng tiếng Hàn

Từ để hỏi là cánh cửa dẫn vào hội thoại thật. Khi bạn nắm được 누구, 뭐, 어디, 언제, 왜 và 어떻게, bạn có thể gọi món, hỏi đường, kết bạn và hiểu phần cảm xúc cốt lõi của mọi cảnh phim Hàn. Nguyên tắc thay thế, nơi từ để hỏi chỉ cần thay cho phần trả lời trong cùng trật tự từ, khiến tiếng Hàn trở thành một trong những hệ thống câu hỏi dễ tiếp cận nhất về mặt logic cho người nói tiếng Việt.

Wordy giúp bạn gặp các từ để hỏi này trong nội dung tiếng Hàn thật với phụ đề tương tác. Thay vì học thuộc danh sách từ, bạn tiếp thu 왜, 어떻게 và 뭐 đúng trong ngữ cảnh người bản ngữ dùng: cảnh đối đầu kịch tính, hội thoại đời thường và mọi thứ ở giữa.

Hãy khám phá blog của chúng tôi để xem thêm các hướng dẫn từ vựng tiếng Hàn, hoặc ghé trang học tiếng Hàn để bắt đầu xây vốn từ để hỏi qua nội dung thật ngay hôm nay.