Từ vựng động vật tiếng Hàn: 50+ con vật và tên gọi

Động vật là một trong những nhóm từ vựng đầu tiên mà người học ngôn ngữ nào cũng gặp, và từ vựng động vật trong tiếng Hàn cho thấy nhiều lớp văn hóa, thần thoại và cấu trúc ngôn ngữ rất thú vị. Ngay cả từ chỉ "động vật" là 동물 (dongmul) cũng có nghĩa đen là "thứ biết di chuyển", một từ ghép Hán Hàn đơn giản, phản ánh cách tiếng Hàn tạo từ vựng từ gốc chữ Hán.

Theo dữ liệu năm 2024 của Ethnologue, tiếng Hàn có khoảng 77 triệu người bản ngữ và là một trong những ngôn ngữ được học nhiều nhất trên thế giới. King Sejong Institute Foundation báo cáo có hơn 16 triệu người học đang hoạt động trên toàn cầu, nhiều người bị thu hút bởi phim Hàn và K-pop, nơi từ vựng động vật xuất hiện liên tục, từ biệt danh cho thú cưng đến nói về con giáp, đến biểu tượng hổ được lồng vào các câu chuyện kể của Hàn Quốc.

"Từ vựng động vật trong tiếng Hàn là một ô cửa sổ nhìn vào lịch sử văn hóa của bán đảo. Hổ, gấu, chim ác là và rồng không chỉ là thuật ngữ động vật học, mà còn mang theo hàng thế kỷ ý nghĩa thần thoại, triết học và biểu tượng, định hình cách dùng ngôn ngữ hằng ngày."

(Academy of Korean Studies, Encyclopedia of Korean Culture)

Hướng dẫn này bao gồm hơn 50 tên động vật được sắp theo nhóm, kèm Hangul, cách đọc La-tinh hóa, ghi chú văn hóa, từ tượng thanh, và hệ thống lượng từ thiết yếu 마리 (mari).

Thú cưng và động vật nuôi trong nhà

Văn hóa nuôi thú cưng đã bùng nổ ở Hàn Quốc trong thập kỷ qua. Thuật ngữ 반려동물 (ballyeo dongmul, "động vật đồng hành") đã phần lớn thay thế từ cũ 애완동물 (aewan dongmul, "động vật nuôi làm cảnh") trong cách dùng chính thức và truyền thông, phản ánh sự chuyển dịch văn hóa, xem thú cưng như thành viên gia đình thay vì tài sản.

Động vật trang trại

Lịch sử nông nghiệp của Hàn Quốc kéo dài hàng nghìn năm, và từ vựng về động vật trang trại phản ánh nền kinh tế nông thôn truyền thống của bán đảo. Một số từ trong nhóm này xuất hiện trong tục ngữ, thành ngữ và 12 con giáp của Hàn Quốc (띠, tti).

Động vật hoang dã

Địa hình núi non của Hàn Quốc (hơn 70% bán đảo là đồi núi) tạo điều kiện cho hệ động vật hoang dã đa dạng. 호랑이 (hổ) và 곰 (gấu) có vị thế đặc biệt trong thần thoại Hàn Quốc, cả hai đều xuất hiện trong truyền thuyết lập quốc.

Động vật biển

Bán đảo Triều Tiên được bao quanh bởi biển ở ba phía, và hải sản là trung tâm của ẩm thực và văn hóa Hàn Quốc. Nhiều tên động vật biển cũng đồng thời là từ vựng về món ăn, và tiếng Hàn đánh dấu sự khác biệt này bằng từ vựng.

Chim

Hàn Quốc nằm trên tuyến đường di cư East Asian-Australasian Flyway, một trong những tuyến di cư chim lớn của thế giới, nên có hàng trăm loài chim. IUCN ghi nhận một số loài đặc hữu hoặc tập trung nhiều ở bán đảo Triều Tiên.

까치 (kkachi, chim ác là) đáng được chú ý riêng. Theo Academy of Korean Studies, chim ác là được xem là sứ giả của may mắn ở Hàn Quốc suốt nhiều thế kỷ. Truyện dân gian nổi tiếng 견우직녀 (Gyeonu Jingnyeo, phiên bản Hàn Quốc của truyền thuyết Ngưu Lang Chức Nữ) có chi tiết chim ác là tạo thành cây cầu bắc qua Dải Ngân Hà. Khi chim ác là kêu vào buổi sáng, người Hàn truyền thống nói đó là dấu hiệu sẽ có khách quý đến trong ngày.

Côn trùng và sinh vật nhỏ

Tiếng Hàn có vốn từ phong phú về côn trùng và sinh vật nhỏ, nhiều từ xuất hiện trong bài hát thiếu nhi, cách nói theo mùa và các tham chiếu văn hóa.

12 con giáp Hàn Quốc: 12 loài vật

12 con giáp Hàn Quốc (띠, tti) theo cùng chu kỳ 12 con vật phổ biến ở Đông Á, nhưng dùng tên động vật thuần Hàn. Hỏi "무슨 띠예요?" (museun ttiyeyo?, bạn tuổi con gì?) là một cách hỏi rất tự nhiên về mặt văn hóa để đoán tuổi trong xã hội Hàn Quốc, nơi tuổi tác và thứ bậc ảnh hưởng mạnh đến tương tác xã hội.

Trong văn hóa Hàn Quốc, 돼지 (heo) không phải là lời xúc phạm, mà tượng trưng cho giàu có, may mắn và sung túc. Mơ thấy heo được xem là cực kỳ may, và heo đất (돼지 저금통, dwaeji jeogeumtong) ăn sâu trong văn hóa Hàn Quốc, giống như ở phương Tây. Năm 용 (rồng) được xem là cát tường nhất, và tỷ lệ sinh ở Hàn Quốc trong lịch sử thường tăng vào các năm rồng.

Đếm động vật: lượng từ 마리

Tiếng Hàn dùng một lượng từ riêng cho động vật là 마리 (mari). Lượng từ này áp dụng cho mọi loài, bất kể kích thước, từ muỗi đến cá voi. Với lượng từ này, bạn phải dùng số thuần Hàn (하나, 둘, 셋), không dùng số Hán Hàn (일, 이, 삼).

Mẫu là: danh từ + số thuần Hàn + 마리. Ví dụ: 호랑이 두 마리가 있어요 (horangi du mariga isseoyo, có hai con hổ). Đây chỉ là một trong nhiều lượng từ tiếng Hàn: 명 (myeong) dùng cho người, 개 (gae) cho đồ vật nói chung, và 권 (gwon) cho sách. Nếu bạn đã học các số trong tiếng Hàn, việc thêm 마리 vào "bộ công cụ" của bạn sẽ khá dễ.

Tục ngữ tiếng Hàn về động vật

Động vật xuất hiện rất nhiều trong tục ngữ tiếng Hàn (속담, sokdam), và học các câu này giúp bạn hiểu giá trị và sự hài hước của người Hàn.

• 호랑이도 제 말 하면 온다 (horangido je mal hamyeon onda): "Nhắc đến hổ thì hổ tới." Tương đương với câu tiếng Việt "nhắc Tào Tháo, Tào Tháo đến." Dùng khi người bạn vừa nói đến bất ngờ xuất hiện.

• 개천에서 용 난다 (gaecheoneseo yong nanda): "Rồng mọc lên từ mương rãnh." Chỉ người làm nên việc lớn dù xuất thân nghèo khó. Đây là một trong những tục ngữ được yêu thích nhất, hay được trích khi nói về cơ hội đổi đời.

• 원숭이도 나무에서 떨어진다 (wonsungido namuaeseo tteoreojinda): "Khỉ cũng có lúc rơi khỏi cây." Không ai hoàn hảo, chuyên gia cũng có thể mắc lỗi.

• 꿩 대신 닭 (kkwong daesin dak): "Không có chim trĩ thì dùng gà." Khi không có thứ mình muốn, dùng tạm thứ thay thế cũng được. Gần với ý "đành vậy" trong tiếng Việt.

• 고래 싸움에 새우 등 터진다 (gorae ssaume saeu deung teojinda): "Cá voi đánh nhau, lưng tôm vỡ." Khi kẻ mạnh xung đột, kẻ yếu chịu thiệt. Câu này hay được dùng trong bình luận chính trị và kinh tế ở Hàn Quốc.

Động vật trong truyền thông và giải trí Hàn Quốc

Phim truyền hình, điện ảnh và âm nhạc Hàn Quốc đầy ắp tham chiếu đến động vật, và nhận ra các từ này sẽ giúp trải nghiệm xem của bạn phong phú hơn. Hiện tượng toàn cầu 오징어 게임 (Ojingeo Geim, Squid Game) đã đưa 오징어 vào vốn từ quốc tế. Bài hát thiếu nhi lan truyền 아기상어 (Agi Sangeo, Baby Shark) của công ty Hàn Quốc Pinkfong trở thành video YouTube được xem nhiều nhất mọi thời đại, giới thiệu cho hàng triệu người những từ động vật tiếng Hàn cơ bản.

Trong phim Hàn, nhân vật thường được so sánh với động vật: người xảo quyệt kiểu cáo được gọi là 여우 같은 (yeou gateun, như cáo), còn người trung thành và thẳng thắn có thể bị mô tả là 개 같은 (gae gateun), dù cụm này cũng có thể là lời xúc phạm tùy ngữ cảnh và giọng điệu. 구미호 (gumiho, cáo chín đuôi) trong dân gian Hàn Quốc đã truyền cảm hứng cho hàng chục phim và series, gồm cả bộ nổi tiếng "내 여자친구는 구미호" (My Girlfriend is a Gumiho).

Để luyện nghe từ vựng động vật trong tiếng Hàn tự nhiên, hãy xem những phim Hàn hay nhất để học tiếng Hàn. Xem với Wordy cho phép bạn chạm vào bất kỳ từ nào trong phụ đề để xem Hangul, cách đọc và nghĩa ngay lập tức.

Xây dựng vốn từ vựng động vật tiếng Hàn của bạn

Từ vựng động vật kết nối với gần như mọi mặt của ngôn ngữ và văn hóa Hàn Quốc, từ nói chuyện con giáp và tục ngữ đến gọi món và hiểu phim Hàn. Các từ trong hướng dẫn này xuất hiện trong lời nói hằng ngày nhiều hơn bạn tưởng, vì động vật được "cài" vào thành ngữ, cách nói và tham chiếu văn hóa mà người bản ngữ dùng mỗi ngày.

Hãy bắt đầu với thú cưng và động vật trang trại, vì chúng xuất hiện nhiều nhất trong hội thoại, rồi mở rộng sang động vật hoang dã và sinh vật biển khi bạn gặp chúng trong truyền thông Hàn Quốc. Các ghi chú văn hóa (hổ trong dân gian, chim ác là như điềm lành, heo như biểu tượng giàu có) quan trọng không kém từ vựng, vì chúng giúp bạn hiểu vì sao người Hàn phản ứng với các tham chiếu động vật theo cách họ làm.

Khám phá thêm các hướng dẫn từ vựng trên blog, hoặc ghé trang học tiếng Hàn để luyện từ động vật qua nội dung tiếng Hàn thật với phụ đề tương tác.