เดือนทั้ง 12 ในภาษาญี่ปุ่น: ชื่อแบบสมัยใหม่และแบบดั้งเดิม

เดือนภาษาญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในชุดคำศัพท์ที่ง่ายที่สุดในทั้งภาษา ต่างจากภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน หรือภาษาสเปน (ที่แต่ละเดือนมีชื่อเฉพาะและต้องท่องจำแยกกัน) ภาษาญี่ปุ่นใช้สูตรที่เป็นเหตุเป็นผลมาก: ตัวเลข + 月 (gatsu) ถ้าคุณรู้เลขหนึ่งถึงสิบสองอยู่แล้ว คุณก็รู้ชื่อเดือนแล้ว

ด้วยผู้พูดประมาณ 125 ล้านคนตามข้อมูลปี 2024 ของ Ethnologue ภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาที่มีผู้พูดมากเป็นอันดับ 9 ของโลก ไม่ว่าคุณจะวางแผนไปดูซากุระในเดือนเมษายน นัดประชุมธุรกิจที่โตเกียว หรืออ่านนิยายภาษาญี่ปุ่น คำว่าเดือนจะโผล่มาตลอด ข่าวดีคือชุดคำศัพท์นี้แทบไม่ต้องท่องจำเลย

"ภาษาญี่ปุ่นมีความเป็นระบบอย่างน่าทึ่งในการจัดการคำศัพท์เกี่ยวกับเวลา ระบบเดือนแบบใช้ตัวเลขเป็นหนึ่งในโครงสร้างปฏิทินที่โปร่งใสที่สุดในบรรดาภาษาหลักของโลก ทำให้เหมาะมากสำหรับผู้เรียนที่จะเรียนรู้ตั้งแต่ช่วงแรก"

(David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of Language, Cambridge University Press)

คู่มือนี้ครอบคลุมชื่อเดือนแบบใช้ตัวเลขที่ใช้ในปัจจุบัน ชื่อแบบกวีโบราณที่ยังพบได้ในทุกวันนี้ รูปแบบไวยากรณ์ที่จำเป็น และเหตุการณ์ทางวัฒนธรรมที่กำหนดเอกลักษณ์ของแต่ละเดือนในญี่ปุ่น

12 เดือนในภาษาญี่ปุ่น

ทุกเดือนในภาษาญี่ปุ่นใช้รูปแบบเดียวกัน: เลขแบบจีน-ญี่ปุ่น (一 ถึง 十二) ตามด้วยคันจิ 月 ซึ่งแปลว่า "ดวงจันทร์" หรือ "เดือน" การอ่าน 月 ในบริบทนี้อ่านว่า gatsu เสมอ

นี่คือรายการทั้งหมด ไม่มีข้อยกเว้น ไม่มีรูปผันผิดปกติ และไม่มีการผันตามเพศ แบบสำรวจปี 2024 ของ Japan Foundation ระบุว่าโดยทั่วไปจะสอนชื่อเดือนภายใน 20 ชั่วโมงแรกของคอร์สภาษาญี่ปุ่นระดับเริ่มต้น เพราะผู้เรียนทำได้คล่องเร็วมาก

ระบบ ตัวเลข + 月

ความดีงามของชื่อเดือนภาษาญี่ปุ่นอยู่ที่ความชัดเจน พอคุณเรียนเลขแบบจีน-ญี่ปุ่น (ซึ่งต้องใช้กับการนับ วันที่ ราคา และอีกหลายบริบท) คุณก็รู้ชื่อเดือนโดยอัตโนมัติ

สูตรคือ:

ตัวเลข (一~十二) + 月 (gatsu) = ชื่อเดือน

ระบบนี้เริ่มใช้ในปี 1873 ตอนที่รัฐบาลเมจิรับปฏิทินเกรกอเรียน และแทนที่ปฏิทินจันทรคติ-สุริยคติแบบเดิม การเลือกใช้เดือนแบบมีตัวเลขแทนการดัดแปลงชื่อแบบกวีเก่านั้นเป็นการตัดสินใจที่ตั้งใจทำ เพื่อให้ญี่ปุ่นสอดคล้องกับมาตรฐานสากล และทำให้เอกสารราชการกับการค้าขายง่ายขึ้น

คันจิ 月 เองเป็นภาพสัญลักษณ์ของพระจันทร์เสี้ยว ในบริบทของชื่อเดือน จะอ่านว่า gatsu (がつ) เสมอ คุณจะเจอคันจิตัวเดียวกันอ่านว่า tsuki (つき) เมื่อหมายถึง "ดวงจันทร์" หรืออยู่ในคำประสมบางคำ และอ่านว่า getsu (げつ) ในคำอย่าง 月曜日 (getsuyōbi, วันจันทร์) บริบทจะช่วยให้รู้ว่าควรอ่านแบบไหน

和風月名 (Wafū Getsumai): ชื่อเดือนแบบดั้งเดิม

ก่อนยุคเมจิ แต่ละเดือนมีชื่อแบบกวีที่ผูกกับธรรมชาติ เกษตรกรรม และวิถีชีวิตทางวัฒนธรรม ชื่อเหล่านี้เรียกว่า 和風月名 (wafū getsumai แปลตรงตัวว่า "ชื่อเดือนแบบญี่ปุ่น") และยังเป็นส่วนสำคัญของอัตลักษณ์ทางวรรณกรรมและวัฒนธรรมของญี่ปุ่น

ชื่อเหล่านี้วาดภาพชีวิตในญี่ปุ่นก่อนสมัยใหม่ได้ชัดเจน งานวิจัยของ NINJAL (National Institute for Japanese Language and Linguistics) ระบุว่าชื่อส่วนใหญ่มีที่มาถึงยุคนาระ (ค.ศ. 710-794) ทำให้มีอายุมากกว่า 1,200 ปี

睦月 (Mutsuki): มกราคม

ชื่อนี้หมายถึง "เดือนแห่งความรักใคร่" หรือ "เดือนแห่งความกลมเกลียว" สะท้อนธรรมเนียมปีใหม่ที่ครอบครัวมารวมตัวกัน ตัวอักษร 睦 หมายถึง "เป็นมิตร" หรือ "กลมเกลียว"

弥生 (Yayoi): มีนาคม

เป็นหนึ่งในชื่อดั้งเดิมที่คนรู้จักมากที่สุด 弥生 หมายถึง "ชีวิตใหม่" หรือ "การเติบโตที่เพิ่มขึ้น" บ่งบอกการมาถึงของฤดูใบไม้ผลิ ชื่อนี้ฝังแน่นในวัฒนธรรมญี่ปุ่นมากจนกลายเป็นชื่อผู้หญิงที่พบได้บ่อย และยังเป็นชื่อของยุคยาโยอิ (300 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 300) ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นด้วย

神無月 (Kannadzuki): ตุลาคม

ชื่อนี้ให้ภาพชัดเจนมาก หมายถึง "เดือนที่ไร้เทพเจ้า" ตามความเชื่อชินโต เทพเจ้าทั้งหมดของญี่ปุ่นจะเดินทางไปยังศาลเจ้าอิซุโมะไทฉะในจังหวัดชิมาเนะช่วงเดือนตุลาคมเพื่อประชุมประจำปี ทำให้พื้นที่อื่น ๆ ของญี่ปุ่น "ไร้เทพเจ้า" ตลอดเดือน แต่ในจังหวัดชิมาเนะเอง เดือนตุลาคมเรียกว่า 神在月 (kamiarizuki "เดือนที่มีเทพเจ้า")

師走 (Shiwasu): ธันวาคม

อาจเป็นชื่อที่น่ารักที่สุด: "เดือนที่ครูวิ่งวุ่น" แนวคิดคือแม้แต่นักบวชพุทธและครูที่ปกติสงบ ก็ยุ่งกับงานปลายปีจนต้องวิ่งไปมาหลายที่ คนญี่ปุ่นสมัยใหม่ยังใช้คำนี้เพื่อบรรยายความวุ่นวายของเดือนธันวาคม

คู่มือการออกเสียง

การออกเสียงชื่อเดือนภาษาญี่ปุ่นสม่ำเสมอและคาดเดาได้ แต่มีบางจุดที่ทำให้มือใหม่พลาดได้

คำลงท้าย gatsu: ออกเสียง GAH-tsoo เสมอ โดยเน้นพยางค์แรก เสียง tsu (つ) ไม่มีในภาษาไทยแบบตรงตัว ให้ทำเสียง "ts" สั้น ๆ โดยวางลิ้นไว้หลังฟันบน แล้วปล่อยเสียงเร็ว ๆ คล้ายเสียงท้ายคำอังกฤษ "cats"

เลขสี่ (四) ในเดือนเมษายน: ใช้การอ่าน shi (し) ไม่ใช่ yon นี่เป็นบริบทเดียวที่การอ่าน shi เป็นมาตรฐานสำหรับชื่อเดือน Japan Foundation สอน shigatsu เท่านั้น

เลขเจ็ด (七) ในเดือนกรกฎาคม: ใช้ shichi (しち) ไม่ใช่ nana ผู้เรียนบางคนสับสนเดือนกรกฎาคม (shichigatsu) กับเดือนเมษายน (shigatsu) ให้ฟังพยางค์ chi ที่เพิ่มมาในเดือนกรกฎาคม

เลขเก้า (九) ในเดือนกันยายน: ใช้ ku (く) ไม่ใช่ kyū การอ่านที่สั้นกว่านี้ทำให้ kugatsu ชัดและแยกจากเดือนอื่นได้ง่าย

ไวยากรณ์: การใช้ชื่อเดือนในประโยค

รู้ชื่อเดือนเป็นแค่ครึ่งเดียว คุณยังต้องรู้วิธีใช้ในประโยคพร้อมคำช่วยให้ถูกต้อง

คำช่วย に (ni): "ใน" เดือนนั้น

คำช่วย に ใช้ชี้เวลาที่เฉพาะเจาะจง ใช้เมื่อบอกว่าเหตุการณ์เกิดขึ้น ใน เดือนใดเดือนหนึ่ง

• 四月に学校が始まります。(Shigatsu ni gakkō ga hajimarimasu.) "โรงเรียนเริ่มในเดือนเมษายน"
• 八月にお盆があります。(Hachigatsu ni Obon ga arimasu.) "โอบงอยู่ในเดือนสิงหาคม"
• 十二月に日本へ行きます。(Jūnigatsu ni Nihon e ikimasu.) "ฉันจะไปญี่ปุ่นในเดือนธันวาคม"

ถามว่า "เดือนไหน"

ถ้าจะถามว่า "เดือนไหน" ให้ใช้ 何月 (nangatsu):

• お誕生日は何月ですか？(Otanjōbi wa nangatsu desu ka?) "วันเกิดของคุณอยู่เดือนไหน"
• 三月です。(Sangatsu desu.) "เดือนมีนาคม"

การนับระยะเวลา: ヶ月 (Kagetsu)

ความต่างที่สำคัญมากในคำศัพท์เวลาในภาษาญี่ปุ่นคือ ความต่างระหว่าง "ชื่อเดือน" กับ "จำนวนเดือนในฐานะระยะเวลา"

• 月 (gatsu) = ชื่อของเดือนที่เฉพาะเจาะจง (三月 = March)
• ヶ月 (kagetsu) = ระยะเวลาเป็นจำนวนเดือน (三ヶ月 = three months)

สังเกตการเปลี่ยนเสียง: หนึ่งเดือนคือ ikkagetsu (いっかげつ) ไม่ใช่ ichikagetsu และหกเดือนคือ rokkagetsu (ろっかげつ) ไม่ใช่ rokukagetsu นี่คือการย่อเสียงมาตรฐานที่เรียกว่า 促音 (sokuon พยัญชนะซ้ำ) ทำให้คำลื่นไหลขึ้น

ปฏิทินวัฒนธรรม: เหตุการณ์สำคัญตามเดือน

การเข้าใจชื่อเดือนภาษาญี่ปุ่นคือการเข้าใจจังหวะวัฒนธรรมของทั้งปี ปฏิทินญี่ปุ่นมีงานตามฤดูกาลมากมาย และหลายงานผูกกับเดือนที่เฉพาะเจาะจง

一月 (Ichigatsu): มกราคม

正月 (Shōgatsu) หรือปีใหม่ เป็นวันหยุดที่สำคัญที่สุดในญี่ปุ่น ครอบครัวมารวมตัวกัน ไปศาลเจ้า (hatsumōde) กินอาหารดั้งเดิมอย่าง おせち料理 (osechi ryōri) และส่งการ์ดปีใหม่ (年賀状, nengajō) ธุรกิจส่วนใหญ่ปิดวันที่ 1-3 มกราคม

二月 (Nigatsu): กุมภาพันธ์

節分 (Setsubun) วันที่ 3 กุมภาพันธ์ เป็นสัญญาณเปลี่ยนผ่านสู่ฤดูใบไม้ผลิ ผู้คนจะโปรยถั่วเหลืองคั่ว (mamemaki) พร้อมตะโกน 鬼は外、福は内 (Oni wa soto, fuku wa uchi "ไล่ปีศาจออก เรียกโชคดีเข้า")

三月 (Sangatsu): มีนาคม

ひな祭り (Hina Matsuri วันเด็กผู้หญิง) วันที่ 3 มีนาคม มีการจัดแสดงตุ๊กตาจักรพรรดิและจักรพรรดินีอย่างอลังการ และยังเป็นฤดูกาลจบการศึกษาของโรงเรียนทั่วญี่ปุ่นด้วย

四月 (Shigatsu): เมษายน

花見 (Hanami) หรือการชมซากุระ คือภาพจำของเดือนเมษายนในญี่ปุ่น ปีการศึกษาและปีงบประมาณเริ่มในเดือนเมษายน ทำให้เป็นเดือนแห่งการเริ่มต้นใหม่ NHK รายงานเรื่อง sakura zensen (แนวหน้าซากุระ) อย่างต่อเนื่องขณะเคลื่อนขึ้นเหนือไปทั่วประเทศ

八月 (Hachigatsu): สิงหาคม

お盆 (Obon) ช่วงกลางเดือนสิงหาคม เป็นเทศกาลพุทธเพื่อรำลึกบรรพบุรุษ คนญี่ปุ่นจำนวนมากกลับบ้านเกิด ทำให้เป็นช่วงเดินทางหนาแน่นที่สุดของปี บริษัทมักให้วันหยุด Obon yasumi (วันหยุดโอบง) 3-5 วัน

十一月 (Jūichigatsu): พฤศจิกายน

七五三 (Shichi-Go-San แปลตรงตัวว่า "เจ็ด-ห้า-สาม") วันที่ 15 พฤศจิกายน เป็นงานฉลองเด็กอายุ 7, 5 และ 3 ปี ครอบครัวจะแต่งกิโมโนให้เด็กและไปศาลเจ้าเพื่อขอพรให้เติบโตแข็งแรง

十二月 (Jūnigatsu): ธันวาคม

大晦日 (Ōmisoka) วันที่ 31 ธันวาคม คือคืนส่งท้ายปี วัดจะตีระฆัง 108 ครั้ง (joya no kane) ตอนเที่ยงคืน แทนกิเลส 108 ประการตามพุทธศาสนา ครอบครัวกินบะหมี่โซบะ (年越しそば, toshikoshi soba) เพื่อความยืนยาว

ฝึกกับคอนเทนต์ภาษาญี่ปุ่นจริง

ชื่อเดือนโผล่มาตลอดในภาษาญี่ปุ่นชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การนัดหมาย การคุยเรื่องฤดูกาล ไปจนถึงการอ่านประกาศงานต่าง ๆ ความใส่ใจเรื่องฤดูกาลที่ฝังอยู่ในวัฒนธรรมญี่ปุ่นทำให้การรู้ชื่อเดือนเชื่อมคุณเข้ากับความเข้าใจที่ลึกขึ้นว่า คนญี่ปุ่นรับรู้การเปลี่ยนผ่านของปีอย่างไร

ภาพยนตร์ญี่ปุ่นและอนิเมะมีการอ้างถึงเดือนบ่อยมาก โดยเฉพาะแนวชีวิตประจำวัน ที่การเปลี่ยนฤดูกาลเป็นตัวขับเรื่อง ฉากซากุระในเดือนเมษายน ตอนเทศกาลหน้าร้อนในเดือนสิงหาคม และตอนพิเศษปีใหม่ในเดือนมกราคม ล้วนช่วยตอกย้ำคำศัพท์เรื่องเดือนได้อย่างเป็นธรรมชาติ ลองดู คู่มือภาพยนตร์ที่ดีที่สุดสำหรับเรียนภาษาญี่ปุ่น เพื่อหาเรื่องที่พาคุณซึมซับจังหวะฤดูกาลของญี่ปุ่น

Wordy ให้คุณฝึกคำศัพท์เรื่องเดือนได้ในบริบทจริง ด้วยการดูคอนเทนต์ภาษาญี่ปุ่นพร้อมซับแบบโต้ตอบ เมื่อชื่อเดือนหรือวันที่ปรากฏในบทสนทนา คุณแตะเพื่อดูคันจิ การอ่านฮิรางานะ และบริบททางวัฒนธรรมได้ ไปที่ บล็อก ของเราเพื่อดูคู่มือเรียนภาษาญี่ปุ่นเพิ่มเติม หรือไปที่ หน้าเรียนภาษาญี่ปุ่น เพื่อเริ่มสะสมคำศัพท์ของคุณตั้งแต่วันนี้