วันในสัปดาห์ภาษาเยอรมัน: คู่มือครบพร้อมการออกเสียงและที่มา

คำตอบสั้นๆ

7 วันในสัปดาห์ในภาษาเยอรมันคือ Montag, Dienstag, Mittwoch, Donnerstag, Freitag, Samstag, และ Sonntag. ต่างจากภาษาในตระกูลโรมานซ์ (สเปน, ฝรั่งเศส, อิตาลี) ชื่อวันในภาษาเยอรมันมาจากตำนานนอร์สเป็นหลัก มากกว่าจากเทพดาวเคราะห์ของโรมัน และเพราะในภาษาเยอรมันคำนามทุกคำต้องขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ ชื่อวันในสัปดาห์จึงเขียนด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เสมอ

ภาษาเยอรมันมีผู้พูดประมาณ 134 ล้านคนทั่วโลก ทำให้เป็นภาษาที่มีเจ้าของภาษาใช้มากที่สุดในสหภาพยุโรป ตามข้อมูลปี 2024 ของ Ethnologue ภาษาเยอรมันเป็นภาษาราชการของเยอรมนี ออสเตรีย และลิกเตนสไตน์ และเป็นหนึ่งในภาษาราชการของสวิตเซอร์แลนด์ เบลเยียม และลักเซมเบิร์ก

"The Germanic weekday names reveal the moment when Norse mythology met Roman astronomy, a cultural translation that preserved the planetary structure while replacing Mediterranean gods with northern ones."

(Friedrich Kluge, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache)

คู่มือนี้ครอบคลุมทุกวันในสัปดาห์ พร้อมการออกเสียง รากศัพท์ ไวยากรณ์ และบริบททางวัฒนธรรมของประเทศที่ใช้ภาษาเยอรมัน

ทั้ง 7 วันแบบดูภาพรวม

สังเกตแพตเทิร์นนี้: 6 ใน 7 วันลงท้ายด้วย -tag (คำภาษาเยอรมันที่แปลว่า "วัน") ส่วน Mittwoch เป็นข้อยกเว้น

เทพนอร์สและความสอดคล้องกับดาวเคราะห์, เรื่องราวเบื้องหลังแต่ละวัน

ชื่อวันในภาษาเยอรมันใช้โครงเดียวกับระบบดาวเคราะห์ของโรมันเหมือนกับภาษาไทยและภาษาในตระกูลโรมานซ์ แต่มีความต่างสำคัญอย่างหนึ่งคือ ภาษาในตระกูลละตินยังคงใช้ชื่อเทพโรมัน ส่วนภาษากลุ่มเจอร์แมนิกเปลี่ยนเป็นเทพนอร์สและเทพเจอร์แมนิกของตัวเอง การเข้าใจการแทนที่นี้จะช่วยให้เห็นความเชื่อมโยงลึกๆ ของทั้งสองระบบ

Montag

Montag มาจากภาษาเยอรมันสูงโบราณ Mānetag (วันของดวงจันทร์) ซึ่งเป็นการแปลตรงตัวจากภาษาละติน Lunae dies คำว่า "ดวงจันทร์" ในภาษาเยอรมันปัจจุบันคือ Mond ทำให้ความเชื่อมโยงชัดเจน ในภาษาไทยเราพูดว่า "วันจันทร์" และในภาษาเยอรมันคือ Montag ซึ่งมีรากความหมายเกี่ยวกับดวงจันทร์เหมือนกัน

ดวงจันทร์เป็นวัตถุท้องฟ้าเดียวกันในทั้งสองระบบความเชื่อ นี่จึงเป็นวันเดียวที่แทบไม่ต้องสลับเทพระหว่างโรมันกับเจอร์แมนิก

Dienstag

Dienstag มาจากภาษาเยอรมันสูงโบราณ Ziostag ซึ่งหมายถึงวันของ Ziu (ชื่อแบบเจอร์แมนิกตอนใต้ของเทพนอร์ส Tyr) Tyr เป็นเทพแห่งสงคราม กฎหมาย และเกียรติยศของวีรบุรุษ เทียบได้กับ Mars ในระบบโรมัน ในภาษาไทยเราพูดว่า "วันอังคาร" ซึ่งก็เชื่อมกับ Mars เช่นกัน

การสะกดแบบปัจจุบัน Dienstag ถูกตีความแบบชาวบ้านให้ดูเหมือนมีคำว่า Dienst (การรับใช้) อยู่ข้างใน แต่รากเดิมทางประวัติศาสตร์คือเทพ Ziu/Tyr

Mittwoch

Mittwoch เป็นชื่อวันที่แปลกที่สุดในภาษาเยอรมัน แปลตรงตัวว่า "กลางสัปดาห์" (Mitte = กลาง, Woche = สัปดาห์) และเป็นวันเดียวที่ไม่อ้างถึงเทพ ชื่อแบบเจอร์แมนิกดั้งเดิมคือ Wotanstag (วันของ Woden/Odin) ซึ่งขนานกับแนวคิด "วันของ Woden" ในระบบชื่อวันแบบเก่า

คริสตจักรได้แทนที่ Wotanstag ด้วย Mittwoch อย่างตั้งใจ เพื่อเอาการอ้างถึงความเชื่อแบบนอกศาสนาออก นี่เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในวงกว้างในภูมิภาคที่ใช้ภาษาเจอร์แมนิก เพื่อทำให้ปฏิทิน "ไม่พึ่งความเชื่อเดิม" ภาษาอื่นๆ ในแถบสแกนดิเนเวียต่อต้านการเปลี่ยนนี้มากกว่า จึงยังคงชื่อที่มาจาก Odin ไว้

สิ่งนี้ยังบอกด้วยว่าเขามองโครงสัปดาห์อย่างไร: วันพุธเป็น "กลาง" ของสัปดาห์แบบจันทร์ถึงอาทิตย์ ซึ่งยืนยันว่าการนับสัปดาห์เริ่มวันจันทร์มีรากประวัติศาสตร์ลึกในวัฒนธรรมเจอร์แมนิก

Donnerstag

Donnerstag แปลว่า "วันของสายฟ้า" มาจาก Donner (ฟ้าร้อง/สายฟ้า) ซึ่งอ้างถึงเทพนอร์ส Thor (ในตำนานเจอร์แมนิกเรียกว่า Donar) Thor/Donar เป็นเทพแห่งฟ้าร้อง พละกำลัง และพายุ เทียบได้กับ Jupiter ในระบบโรมัน

คำว่า "ฟ้าร้อง" ในภาษาเยอรมันคือ Donner ใช้ในชีวิตประจำวันด้วย เช่น Donnerwetter! (แปลตรงตัวว่า "อากาศฟ้าร้อง!") เป็นคำอุทานแบบเบาๆ เวลาแปลกใจ คล้ายคำอุทานในภาษาไทยอย่าง "โอ้โห!"

Freitag

Freitag มาจากเทพีนอร์ส Freyja (หรือ Frigg) เทพีแห่งความรัก ความงาม และความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเทียบได้กับ Venus ในระบบเจอร์แมนิก

มีข้อถกเถียงทางวิชาการว่า Freitag ยกย่อง Freyja หรือ Frigg (ภรรยาของ Odin) เพราะทั้งสองมีคุณลักษณะทับซ้อนกัน แต่ไม่ว่าอย่างไร ความเชื่อมโยงกับความรักและความงามก็สอดคล้องกับ Venus ได้พอดี

Samstag

Samstag มาจากภาษาเยอรมันสูงโบราณ Sambaztag ซึ่งสืบจากภาษาฮีบรู Shabbat ผ่านภาษากรีก Sabbaton และภาษาละติน Sabbatum นี่เป็นรากเดียวกับภาษาสเปน sábado และภาษาฝรั่งเศส samedi

อย่างไรก็ตาม ภาษาเยอรมันมีอีกคำสำหรับวันเสาร์คือ Sonnabend (แปลตรงตัวว่า "เย็นวันอาทิตย์" หรือ "เย็นก่อนวันอาทิตย์") Sonnabend ใช้หลักๆ ในเยอรมนีตอนเหนือและตะวันออก ส่วน Samstag พบมากในเยอรมนีตอนใต้ ออสเตรีย และสวิตเซอร์แลนด์ ทั้งสองเป็นภาษาเยอรมันมาตรฐาน แต่ Samstag มักใช้ในบริบททางการและสื่อ

Sonntag

Sonntag แปลว่า "วันของดวงอาทิตย์" มาจาก Sonne (ดวงอาทิตย์) ต่างจากภาษาในตระกูลโรมานซ์ที่แทนชื่อแบบนอกศาสนา dies Solis ด้วยชื่อแบบคริสต์ dies Dominicus (วันของพระผู้เป็นเจ้า) ภาษาเยอรมันยังคงการอ้างถึงดวงอาทิตย์ไว้

วันอาทิตย์ในเยอรมนีเป็นวันพักผ่อนที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย แนวคิด Sonntagsruhe (การพักวันอาทิตย์) ยังถูกอ้างถึงในรัฐธรรมนูญเยอรมัน (Basic Law, มาตรา 139) ร้านค้าปลีกส่วนใหญ่ปิดวันอาทิตย์ และกฎเรื่องเสียงเข้มงวดกว่า การตัดหญ้าหรือเจาะผนังในวันอาทิตย์อาจโดนเพื่อนบ้านร้องเรียน หรือถึงขั้นโดนปรับได้

ไวยากรณ์: ใช้ชื่อวันในประโยคอย่างไร

ภาษาเยอรมันมีกฎการใช้ชื่อวันที่ชัดเจนและเป็นระบบ ซึ่งสำคัญต่อการใช้ให้ถูกต้อง

ต้องขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เสมอ

เพราะภาษาเยอรมันเขียนคำนามด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ ชื่อวันจึงต้องขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เสมอ: Montag, Dienstag, Mittwoch เป็นต้น ซึ่งต่างจากภาษาสเปน ฝรั่งเศส และอิตาลี

"On Monday" = Am Montag

เวลาจะบอกว่า "ในวัน..." ภาษาเยอรมันใช้บุพบท an รวมกับคำนำหน้านามกรณีดาทีฟ dem แล้วหดรูปเป็น am:

• Ich komme am Montag. (ฉันจะมาในวันจันทร์)
• Am Freitag habe ich frei. (วันศุกร์ฉันหยุด)

ถ้าเป็นการกระทำที่ทำเป็นประจำ ให้เติม -s ต่อท้ายชื่อวัน (และเขียนตัวพิมพ์เล็กเมื่อใช้เป็นคำวิเศษณ์):

• Montags gehe ich schwimmen. (ทุกวันจันทร์ฉันไปว่ายน้ำ)
• Freitags bestellen wir Pizza. (ทุกวันศุกร์พวกเราสั่งพิซซ่า)

เพศ: เป็นเพศชายทั้งหมด

ทั้ง 7 วันเป็นเพศชาย (der) เสมอ:

• der Montag, der Dienstag, der Mittwoch, der Donnerstag, der Freitag, der Samstag, der Sonntag

ในกรณีดาทีฟ (หลัง am): am Montag, am Dienstag เป็นต้น

สำนวนบอกเวลา

โครงสร้างสัปดาห์: เริ่มที่วันจันทร์

เยอรมนี ออสเตรีย และสวิตเซอร์แลนด์เริ่มสัปดาห์ที่วันจันทร์ ตามมาตรฐาน ISO 8601 คำว่า "สัปดาห์" ในภาษาเยอรมันคือ Woche (เพศหญิง: die Woche) และสำนวนมาตรฐานคือ:

• สัปดาห์ทำงาน: von Montag bis Freitag (ตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์)
• วันทำงาน: Werktage (แปลตรงตัวว่า "วันทำงาน" คือจันทร์ถึงศุกร์ บางครั้งรวมเช้าวันเสาร์)
• วันหยุดสุดสัปดาห์: das Wochenende (สุดสัปดาห์)
• กลางสัปดาห์: Mittwoch ใส่แนวคิดนี้ไว้ในตัวคำเลย

สัปดาห์ทำงานมาตรฐานในเยอรมนีมักอยู่ที่ 38-40 ชั่วโมง กระจาย 5 วัน เยอรมนีขึ้นชื่อเรื่องการแยกงานกับชีวิตส่วนตัวชัดเจน เมื่อเลิกงานแล้วก็คือเลิกงาน

วลีที่ใช้บ่อยกับชื่อวัน

เดือนทั้งปี: ตารางอ้างอิงสั้นๆ คู่กัน

ชื่อวันและชื่อเดือนมักปรากฏคู่กัน นี่คือ 12 เดือนในภาษาเยอรมัน ซึ่งต้องขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เสมอ และเป็นเพศชายทั้งหมด

วันที่ในภาษาเยอรมันใช้รูปแบบ: ตัวเลข + จุด + เดือน เช่น der 25. Dezember (25 ธันวาคม) ในออสเตรียจะใช้ Jänner แทน Januar และบางครั้งใช้ Feber แทน Februar

เกร็ดวัฒนธรรม: ชื่อวันมีผลต่อชีวิตในประเทศที่ใช้ภาษาเยอรมันอย่างไร

Sonntagsruhe: วันอาทิตย์ที่ศักดิ์สิทธิ์

Sonntagsruhe (การพักวันอาทิตย์) เป็นหนึ่งในลักษณะที่เด่นที่สุดของวัฒนธรรมเยอรมัน ร้านค้าปิด ต้องรักษาระดับเสียงให้เบา แม้แต่การล้างรถหรือแขวนผ้านอกบ้านก็อาจโดนร้องเรียนในบางย่านได้ ประเพณีนี้ได้รับการคุ้มครองในระดับรัฐธรรมนูญ และสะท้อนคุณค่าทางวัฒนธรรมที่ให้ความสำคัญกับการพักผ่อนและเวลาครอบครัว

ข้อยกเว้นรวมถึงร้านเบเกอรี่ (อาจเปิดช่วงเช้าไม่กี่ชั่วโมง) ปั๊มน้ำมัน ร้านอาหาร และร้านค้าในสถานีรถไฟใหญ่ๆ และสนามบิน

Samstag vs. Sonnabend: ความต่างเหนือ-ใต้

การมีคำมาตรฐานสองคำสำหรับวันเสาร์เป็นหนึ่งในความต่างตามภูมิภาคที่คนรู้จักมากที่สุดของภาษาเยอรมัน ถ้าคุณได้ยิน Sonnabend คุณน่าจะอยู่ในเยอรมนีตอนเหนือ หรือคุยกับคนจากแถบนั้น (ฮัมบวร์ก เบอร์ลิน เดรสเดน) ถ้าได้ยิน Samstag ผู้พูดมักมาจากเยอรมนีตอนใต้ (มิวนิก ชตุทท์การ์ท) ออสเตรีย หรือสวิตเซอร์แลนด์

ความต่างแบบออสเตรียและสวิตเซอร์แลนด์

แม้ชื่อวันจะเหมือนกันในทุกประเทศที่ใช้ภาษาเยอรมัน แต่จังหวะชีวิตทางวัฒนธรรมต่างกัน ธุรกิจในออสเตรียมักปิดเร็วกว่าในวันเสาร์ ผู้พูดเยอรมันสวิสมักใช้รูปสำเนียงในการพูด (Mäntig แทน Montag, Ziischtig แทน Dienstag) แต่เวลาเขียนจะใช้ภาษาเยอรมันมาตรฐาน ในสวิตเซอร์แลนด์ กฎหมายเรื่องการพักวันอาทิตย์เข้มงวดกว่าในเยอรมนีด้วย

ฝึกกับคอนเทนต์ภาษาเยอรมันจริง

การเรียนคำศัพท์จากตารางช่วยให้จำได้เร็ว แต่การได้ยิน Montag และ Freitag ในการพูดภาษาเยอรมันจริงๆ คือสิ่งที่ทำให้คล่องขึ้นจริง ภาพยนตร์ ซีรีส์ และข่าวภาษาเยอรมันมีการอ้างถึงตารางนัดหมายและชื่อวันบ่อยมาก

Wordy ให้คุณดูหนังและซีรีส์ภาษาเยอรมันพร้อมซับแบบโต้ตอบ แตะคำไหนก็เห็นความหมาย การออกเสียง เพศ และกรณีได้ทันที แทนที่จะท่องคำโดดๆ คุณจะซึมซับคำศัพท์จากบทสนทนาภาษาเยอรมันที่ใช้จริง

ถ้าต้องการแหล่งเรียนภาษาเยอรมันเพิ่มเติม ลองดู บล็อก ของเรา มีไกด์ตั้งแต่คำทักทายไปจนถึง ภาพยนตร์ที่ดีที่สุดสำหรับเรียนภาษาเยอรมัน ไปที่ หน้าเรียนภาษาเยอรมัน ของเราเพื่อเริ่มฝึกได้เลย