Franse maanden van het jaar: complete gids met uitspraak en herkomst

De 12 maanden van het jaar in het Frans zijn janvier, février, mars, avril, mai, juin, juillet, août, septembre, octobre, novembre, en décembre. Ze volgen dezelfde Latijnse kalenderwortels als het Nederlands, maar met een duidelijk Franse uitspraak, met nasale klinkers, stille letters en een berucht discussiepunt (août). Of je nu "maanden in het Frans" opzoekt voor reizen, studie of gesprek, deze gids behandelt alles wat je nodig hebt.

Frans wordt volgens de Ethnologue-data van 2024 en het wereldwijde Francophonie-rapport van de OIF door ongeveer 310 miljoen mensen gesproken in 29 landen op vijf continenten. Of je nu een hotel boekt in Parijs, vergaderingen plant in Montréal of een Belgische treindienstregeling leest, de maanden zijn basiswoordenschat. Je ziet en hoort ze in bijna elke geschreven en gesproken situatie.

"The names of the months, inherited virtually unchanged from Latin through Old French, represent one of the most stable lexical domains in the history of the French language."

(David Crystal, The Cambridge Encyclopedia of Language)

Deze gids behandelt alle 12 maanden met uitspraak, Latijnse etymologie, grammaticaregels, culturele gebeurtenissen en de uitspraakvalkuilen waar de meeste leerlingen in trappen.

Alle 12 maanden in een oogopslag

Let op dat de laatste vier maanden (septembre tot en met décembre) allemaal eindigen op -bre, uitgesproken als een zachte "bruh". Dat patroon maakt ze makkelijk om als groep te leren.

Etymologie: van het Latijn naar modern Frans

Elke Franse maandnaam gaat direct terug op het Latijn, via het Oudfrans, met opvallend weinig verandering. Als je die oorsprong kent, onthoud je de namen makkelijker. Je ziet ook de link met de Romaanse zustertalen van het Frans.

Janvier

Van het Latijn Januarius, ter ere van Janus, de Romeinse god met twee gezichten van deuren, beginpunten en overgangen. Janus keek tegelijk terug naar het oude jaar en vooruit naar het nieuwe. Het CNRTL volgt de Oudfranse vorm jenvier, die al in de 12e eeuw voorkomt, voordat die zich stabiliseerde tot het moderne janvier.

Février

Van het Latijn Februarius, afgeleid van februare (reinigen). Februari was in de Romeinse kalender de maand van rituele zuivering, wanneer het Lupercalia-feest de stad reinigde voor de lente. Het accent aigu op de eerste é is essentieel. Zonder dat accent bestaat het woord niet in het Frans.

Mars

Van het Latijn Martius, de maand van Mars, de god van de oorlog. In de oorspronkelijke Romeinse kalender was maart zelfs de eerste maand van het jaar. Het Romeinse landbouwseizoen begon met het zaaien in de lente, dus Mars was een logisch startpunt. De laatste s in het Franse mars spreek je uit, anders dan bij de meeste Franse woorden die op s eindigen.

Avril

Van het Latijn Aprilis, mogelijk verwant aan aperire (openen), als verwijzing naar het opengaan van bloemknoppen in de lente. De laatste l spreek je altijd uit in avril, dus "ah-VREEL."

Mai

Van het Latijn Maius, ter ere van Maia, de Romeinse godin van groei en vruchtbaarheid. Met één lettergreep (simpelweg "meh") is mai de kortste maandnaam in het Frans en een van de makkelijkste om uit te spreken.

Juin

Van het Latijn Junius, waarschijnlijk ter ere van Juno, de godin van huwelijk en geboorte. De uitspraak "zhwehn" bevat een typische Franse nasale klinker. Bij die klank resoneert de -in door de neus in plaats van alleen door de mond.

Juillet

Van het Latijn Julius, genoemd naar Julius Caesar in 44 v.Chr. Voor Caesars hervorming heette deze maand Quintilis (de vijfde maand in de oorspronkelijke Romeinse kalender). De uitgang -illet in het Frans spreek je uit als "ee-YEH", met een stille t aan het einde.

Août

Van het Latijn Augustus, genoemd naar keizer Augustus Caesar. De uitspraak van août is de meest besproken uitspraakvraag in het Frans. De Académie française accepteert zowel "oot" (met de t aan het einde) als "oo" (zonder). Sprekers uit Noord-Frankrijk spreken de t meestal uit. Veel sprekers uit het zuiden doen dat niet. Het circonflexe accent op de o (nu optioneel sinds de spellingshervorming van 1990) markeert een historische u die uit de geschreven vorm verdween.

Septembre

Van het Latijn September, met de betekenis "zevende maand" (septem = zeven). Dit is een overblijfsel van de oorspronkelijke Romeinse kalender, waarin maart de eerste maand was. September was inderdaad de zevende maand totdat januari en februari rond 713 v.Chr. aan het begin van de kalender werden toegevoegd.

Octobre

Van het Latijn October ("achtste maand", van octo = acht). Net als septembre bewaart het de oude Romeinse nummering die niet meer bij onze kalender past.

Novembre

Van het Latijn November ("negende maand", van novem = negen). De nasale klinker in de tweede lettergreep maakt de uitspraak heel Frans: "noh-VAHM-bruh."

Décembre

Van het Latijn December ("tiende maand", van decem = tien). Dit is de laatste van de vier "genummerde" maanden. Ze zitten allemaal precies twee maanden naast hun echte positie. Dat herinnert eraan dat de Romeinse kalender ooit in maart begon.

Uitspraakgids: nasale klinkers en stille letters

Franse maanden bevatten meerdere uitspraakkenmerken die veel Nederlandse leerders lastig vinden. Als je deze klanken vroeg goed leert, voorkom je hardnekkige fouten.

Nasale klinkers

Drie maanden hebben duidelijke nasale klinkers. Dat is een kenmerk van de Franse uitspraak waarbij lucht tegelijk door mond en neus gaat:

De kernregel: als n of m na een klinker komt en vóór een medeklinker staat (of het woord eindigt), dan wordt de klinker nasaal. De n/m spreek je dan niet uit als aparte medeklinker. Dus janvier is "zhah(n)-vee-AY", waarbij de (n) de a nasaal maakt in plaats van dat je hem duidelijk uitspreekt.

Stille en uitgesproken eindmedeklinkers

Frans staat bekend om stille eindmedeklinkers, maar bij de maanden zijn er uitzonderingen die je moet onthouden:

Grammatica: maanden in zinnen gebruiken

Geen hoofdletters

De Académie française beschouwt maanden als gewone zelfstandige naamwoorden (noms communs). Je schrijft ze in het Frans nooit met een hoofdletter, behalve aan het begin van een zin. Janvier met een hoofdletter midden in een zin is een spelfout.

• Mon anniversaire est en mars. (Mijn verjaardag is in maart.)
• Mars est le mois du printemps. (Maart is de maand van de lente. Hoofdletter alleen omdat het de zin begint.)

Allemaal mannelijk

Elke maand is grammaticaal mannelijk. Als je een lidwoord nodig hebt, gebruik je le:

• le mois de janvier (de maand januari)
• le beau mois de mai (de mooie maand mei)

Voorzetsels: "En" en "Au mois de"

Om "in [maand]" te zeggen, heeft het Frans twee constructies:

Gebruik nooit dans om "in een maand" te zeggen. Het juiste voorzetsel is altijd en: en février, en octobre, en décembre.

Datums schrijven

Franse datums volgen de volgorde dag-maand-jaar, net als in het Nederlands:

• le 14 juillet 2026 = 14 juli 2026
• le 1er janvier = 1 januari (de enige datum met een rangtelwoord: premier)
• le 25 décembre = 25 december (hoofdtelwoord, geen rangtelwoord)

In cijfers gebruikt Frankrijk dd/mm/yyyy: 14/07/2026. Dit zorgt vaak voor verwarring bij Nederlandse leerders die veel Engelstalige context zien: 03/04/2026 betekent in Frankrijk 3 april, niet 4 maart.

Culturele kalender: belangrijke gebeurtenissen per maand

Als je weet welke maanden cultureel belangrijk zijn, koppel je woordenschat aan het echte Franse leven. Dit zijn de gebeurtenissen die het Franse jaar markeren.

Août en Les Grandes Vacances

Augustus is in Frankrijk dé vakantiemaand. Het idee van les grandes vacances (de lange vakantie) loopt van begin juli tot en met augustus, maar in août loopt het land echt leeg. Hele bedrijven sluiten een maand lang, en in etalages zie je overal bordjes met fermeture annuelle (jaarlijkse sluiting). Parijs wordt merkbaar rustiger als Parijzenaars naar de kust of het platteland vertrekken.

Septembre en La Rentrée

La rentrée (letterlijk "de terugkeer") in september is veel meer dan alleen terug naar school. Het markeert de herstart van het Franse politieke, culturele en sociale leven na de zomerpauze. Nieuwe boeken, tv-seizoenen, bedrijfsinitiatieven en politieke agenda's starten tijdens la rentrée. De uitdrukking la rentrée littéraire verwijst specifiek naar het publicatieseizoen in september, wanneer honderden nieuwe romans tegelijk in Franse boekhandels verschijnen.

Seizoenswoordenschat

Het Frans deelt het jaar in vier seizoenen. Elk seizoen is grammaticaal vrouwelijk, behalve printemps (dat is mannelijk). Het voorzetsel verandert per seizoen.

De voorzetselregel: gebruik au bij printemps (omdat het met een medeklinker begint en het lidwoord le krijgt), en en bij de andere drie seizoenen: en été, en automne, en hiver. Dit lijkt op het gebruik bij maanden, omdat en de standaard is voor tijdsaanduidingen.

Oefenen met echte Franse content

Maanden komen voortdurend voor in alledaags Frans, van nieuwsuitzendingen (les élections auront lieu en juin) tot casual gesprekken (on part en vacances en août) en geschreven uitnodigingen en schema's. Ze herkennen op klank, niet alleen op schrift, is essentieel voor echt begrip.

Franse films en series zijn ideaal om maanden natuurlijk uitgesproken te horen. Weerberichten, verjaardagscènes en feestdagafleveringen zitten vol kalenderwoordenschat. Bekijk onze gids met de beste films om Frans te leren voor aanbevelingen in verschillende genres en niveaus.

Wordy laat je Franse content bekijken met interactieve ondertitels, zodat je maanden en datums in echte dialogen hoort. Je kunt op elk woord tikken om meteen de betekenis en uitspraak te zien. Bekijk onze blog voor meer gidsen om Frans te leren, of ga naar onze pagina om Frans te leren om vandaag nog je woordenschat op te bouwen.