Dagen van de week in het Japans: complete gids met kanji, uitspraak en oorsprong

Het korte antwoord

De zeven dagen van de week in het Japans zijn 月曜日 getsu-yōbi, 火曜日 ka-yōbi, 水曜日 sui-yōbi, 木曜日 moku-yōbi, 金曜日 kin-yōbi, 土曜日 do-yōbi en 日曜日 nichi-yōbi. Elke dag is vernoemd naar een hemellichaam uit de oude Oost-Aziatische kosmologische traditie. Daarbij gebruikt men kanji voor de maan, vuur, water, hout, goud, aarde en zon.

Volgens de data van Ethnologue uit 2024 heeft het Japans ongeveer 123 miljoen moedertaalsprekers. Uit de enquête van The Japan Foundation uit 2021 bleek dat wereldwijd meer dan 3.79 miljoen mensen Japans studeren. Dat maakt het een van de populairste vreemde talen ter wereld. De dagen van de week horen bij de eerste woordenschat in elke cursus Japans. Je ziet ze op elke kalender, planning en treintabel in Japan.

"The Japanese weekday system is a remarkable case of cultural transmission: a Hellenistic astrological concept, passing through India and China, finally settling into the kanji characters that modern Japanese speakers use every day."

(Masato Tsukimoto, The Seven-Day Week System in East Asia)

Deze gids behandelt alle zeven dagen met kanji, hiragana, romaji, etymologie, grammaticale patronen en culturele context.

Alle 7 dagen in één oogopslag

Elke dag volgt dezelfde structuur: element-kanji + 曜日 (yōbi). Als je de zeven element-kanji kent, is het patroon volledig voorspelbaar.

Hemelse oorsprong: het kosmologische systeem achter elke dag

Japanse weekdagnamen gaan terug op hetzelfde hellenistische planetensysteem dat Europese talen hun dagnamen gaf. De route was alleen heel anders. De zevendaagse planetenweek reisde vanuit het Romeinse Rijk oostwaarts via India en Centraal-Azië. Hij kwam in de 4e eeuw in China aan en bereikte Japan in de Heian-periode (794-1185). De Chinezen koppelden de vijf zichtbare planeten aan hun vijf-elementensysteem (五行 gogyō). Zo ontstond een unieke Oost-Aziatische versie van de planetenweek.

月曜日 (getsu-yōbi)

月 (tsuki/getsu) betekent "maan". Dit is de meest directe parallel. Maandag is in zowel het Japanse als het westerse systeem de dag van de maan. De kanji 月 betekent in het Japans ook "maand". Dat weerspiegelt de oude link tussen de maan en maandcycli.

Veel mensen in Japan vinden 月曜日 de minst populaire dag van de week. Enquêtes laten vaak zien dat hij onderaan staat in lijstjes met "favoriete dag". Dat lijkt op het bekende maandaggevoel.

火曜日 (ka-yōbi)

火 (hi/ka) betekent "vuur". Mars heet 火星 (kasei, letterlijk "vuurster") in het Japans. Dat komt doordat men Mars koppelde aan het vuurelement in de Chinese vijf-elementenleer. De rode kleur van Mars maakte die koppeling logisch in meerdere culturen.

水曜日 (sui-yōbi)

水 (mizu/sui) betekent "water". Mercurius heet 水星 (suisei, "waterster") in het Japans. De planeet Mercurius beweegt het snelst van de zichtbare planeten. In het Chinese systeem koppelde men hem aan water door het stromende, snelle karakter van water.

木曜日 (moku-yōbi)

木 (ki/moku) betekent "hout" of "boom". Jupiter heet 木星 (mokusei, "houtster"). Als grootste planeet werd Jupiter geassocieerd met groei en expansie. Dat past bij het houtelement, dat vitaliteit en opwaartse groei voorstelt in het vijf-elementensysteem.

金曜日 (kin-yōbi)

金 (kane/kin) betekent "goud" of "metaal". Venus heet 金星 (kinsei, "goudster"). Die naam verwijst naar de heldere, metaalachtige glans aan de hemel. De kanji 金 betekent in modern Japans ook "geld". Dat leidde tot de populaire grap dat 金曜日 de beste dag is. Het klinkt als "geld-dag", en het is voor veel mensen ook betaaldag.

土曜日 (do-yōbi)

土 (tsuchi/do) betekent "aarde" of "grond". Saturnus heet 土星 (dosei, "aardester"). De koppeling met aarde komt door Saturnus als buitenste zichtbare planeet. In het vijf-elementensysteem staat dat voor stabiliteit en geaardheid.

日曜日 (nichi-yōbi)

日 (hi/nichi) betekent "zon" of "dag". Dit komt perfect overeen met de westerse "zondag". De kanji 日 is een van de meest voorkomende tekens in het Japans. Je ziet hem in 日本 (Nihon, "Japan", letterlijk "oorsprong van de zon"), 今日 (kyō, "vandaag") en talloze andere woorden.

Afkortingen: het systeem met één kanji

In het dagelijks leven korten Japanse sprekers de dagen vaak af. Ze laten 曜日 weg en gebruiken alleen de element-kanji. Je ziet dit overal.

Deze afkortingen staan op kalenders, treinschema’s, tv-gidsen, openingstijden van restaurants en bedrijfsborden. Op Japanse kalenders is kleur ook belangrijk. 土 (zaterdag) staat vaak in blauw. 日 (zondag) en feestdagen staan vaak in rood.

Grammatica: hoe je dagen in zinnen gebruikt

De Japanse grammatica voor dagen van de week is eenvoudig als je het partikel-systeem begrijpt.

Zeggen "op [dag]", het partikel に (ni)

Om "op maandag", "op dinsdag", enzovoort te zeggen, zet je het partikel に (ni) achter de dagnaam.

• 月曜日に会議があります。(Getsu-yōbi ni kaigi ga arimasu.) "Er is op maandag een vergadering."
• 金曜日にパーティーに行きます。(Kin-yōbi ni pātī ni ikimasu.) "Ik ga op vrijdag naar een feestje."

In informele spreektaal kan に wegvallen:

• 土曜日、映画を見に行こう。(Do-yōbi, eiga o mi ni ikō.) "Laten we op zaterdag een film gaan kijken."

Vragen "Welke dag?"

• 今日は何曜日ですか？(Kyō wa nan-yōbi desu ka?) "Welke dag van de week is het vandaag?"
• 今日は水曜日です。(Kyō wa sui-yōbi desu.) "Vandaag is het woensdag."

"Elke [dag]", 毎 (mai)

Zet 毎 (mai, "elke") voor de dag:

• 毎週月曜日 (maishū getsu-yōbi): elke maandag
• 毎週金曜日にジムに行きます。(Maishū kin-yōbi ni jimu ni ikimasu.) "Ik ga elke vrijdag naar de sportschool."

"Vorige" en "volgende"

De weekindeling: zondag of maandag eerst?

Japan gebruikt twee conventies voor de eerste dag van de week. Traditionele Japanse kalenders beginnen op zondag (日曜日). De dagen staan dan van links naar rechts: 日月火水木金土. Dit zondag-eerst formaat is nog steeds het meest gebruikelijk op papieren kalenders en agenda’s.

In zakelijke contexten, ISO-standaardsystemen en veel digitale kalenders gebruikt men nu maandag als eerste dag. De Japanse overheid en de meeste bedrijven volgen de werkweek van maandag tot en met vrijdag (平日 heijitsu, doordeweekse dagen). Zaterdag en zondag vormen het weekend (週末 shūmatsu).

De standaard Japanse werkweek is sterk veranderd. Voor de jaren 1990 was een zesdaagse werkweek (maandag tot en met zaterdag) gebruikelijk. Vandaag is de vijfdaagse week standaard. Veel Japanse werknemers maken nog steeds lange dagen, en overwerk is een bekend cultureel probleem.

Handige zinnen met dagen van de week

Maanden van het jaar: het genummerde systeem

Japanse maanden volgen een mooi simpel patroon: het getal + 月 (gatsu, "maand"). Je hoeft geen unieke maandnamen te onthouden.

Japanse datums gebruiken het formaat: maand + dag + 日 (nichi). Bijvoorbeeld, 三月十五日 (san-gatsu jū-go-nichi) is 15 maart. Japan gebruikt ook de volgorde jaar-maand-dag (2026年3月15日). Dat sluit aan bij de ISO 8601-standaard.

Culturele notities: hoe dagen het Japanse leven vormen

De kalender met kleurcodes

Japanse kalenders gebruiken een opvallend kleursysteem. Doordeweekse dagen staan meestal in zwart, zaterdagen in blauw en zondagen en nationale feestdagen in rood. Dit kleursysteem zie je ook in treinschema’s. Daar gelden verschillende dienstregelingen voor 平日 (doordeweekse dagen), 土曜日 (zaterdagen) en 日曜・祝日 (zondagen en feestdagen). Let altijd op de kleur of dagcategorie bij Japanse dienstregelingen.

Golden Week en kalendervakanties

Japan heeft een uitgebreid systeem van nationale feestdagen. Daardoor kunnen gewone doordeweekse dagen veranderen in langere vrije periodes. De bekendste is ゴールデンウィーク (Gōruden Wīku, Golden Week) eind april en begin mei. Dan vallen vier nationale feestdagen in één week. Tijdens Golden Week stijgen reisprijzen en zitten toeristische plekken vol.

Oefenen met echte Japanse content

Kanji uit een tabel leren geeft je de basis. Maar 月曜日 en 金曜日 natuurlijk horen in context zorgt voor echt begrip. Japanse anime, drama’s en films zitten vol gesprekken over plannen en verwijzingen naar weekdagen.

Wordy laat je Japanse films en series kijken met interactieve ondertitels. Tik op een woord en je ziet meteen de kanji, hiragana, romaji en betekenis. In plaats van alleen flashcards te stampen, neem je woordenschat op uit echte Japanse gesprekken.

Voor meer Japanse leermiddelen kun je onze blog bekijken. Je vindt er gidsen over onderwerpen van begroetingen tot de beste films om Japans te leren. Ga naar onze pagina om Japans te leren en begin vandaag met oefenen.