ตัวเลขภาษาฝรั่งเศส 1-100, คู่มือครบสำหรับการนับเป็นภาษาฝรั่งเศส
คำตอบด่วน
ตัวเลขภาษาฝรั่งเศสค่อนข้างตรงไปตรงมาจาก 1-69 แต่ระบบจะเปลี่ยนชัดเจนเมื่อถึง 70 ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานใช้ระบบฐาน 20 สำหรับ 70-99: 70 คือ 'soixante-dix' (หกสิบ-สิบ), 80 คือ 'quatre-vingts' (สี่-ยี่สิบ), และ 90 คือ 'quatre-vingt-dix' (สี่-ยี่สิบ-สิบ) ส่วนฝรั่งเศสแบบเบลเยียมและสวิสทำให้ง่ายขึ้นด้วย 'septante' (70), 'huitante/octante' (80) และ 'nonante' (90)
ตัวเลขภาษาฝรั่งเศสส่วนใหญ่มีเหตุผลและคาดเดาได้ จนกระทั่งถึงเลข 70 ตรงนี้เองที่ความแปลกน่าสนใจที่สุดอย่างหนึ่งในภาษายุโรปเริ่มทำงาน และเป็นจุดที่ผู้เรียนหลายคนสะดุด
ภาษาฝรั่งเศสมีผู้พูดประมาณ 321 ล้านคนใน 29 ประเทศ ตามรายงานปี 2022 ของ Organisation internationale de la Francophonie ตั้งแต่สั่ง croissant ในปารีส ไปจนถึงต่อรองราคาที่ตลาดในดาการ์ ตัวเลขอยู่ในทุกการสื่อสาร
"The French vigesimal system for numbers 70 through 99 is a living relic of pre-Roman Gaul. It is perhaps the most striking archaism in everyday modern French."
(Maurice Grevisse, Le Bon Usage, 16th edition, 2016)
คู่มือนี้จะพาคุณไล่ทุกตัวเลขตั้งแต่ 1 ถึง 100 อธิบายระบบ 70-99 ที่ขึ้นชื่อเรื่องความยาก ครอบคลุมเลขลำดับ และเผยทางเลือกแบบเบลเยียมกับสวิตเซอร์แลนด์ที่ผู้เรียนหลายคนอยากรู้ตั้งแต่แรก
ตัวเลข 1-10: พื้นฐานสำคัญ
ตัวเลขภาษาฝรั่งเศสทั้งหมดสุดท้ายแล้วมาจากรูปพื้นฐาน 10 รูปนี้ ให้สังเกตพยัญชนะท้ายที่มักไม่ออกเสียง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของการออกเสียงภาษาฝรั่งเศส
💡 การเชื่อมเสียง (liaison) และพยัญชนะท้าย
การออกเสียง six, huit และ dix จะเปลี่ยนตามคำที่ตามมา ถ้าหน้าคำที่ขึ้นต้นด้วยสระ จะเชื่อมพยัญชนะ (liaison): six enfants = "see-zahn-FAHN." ถ้าหน้าพยัญชนะ ตัวท้ายจะไม่ออกเสียง: six personnes = "see pehr-SUHN." แต่ถ้าอยู่เดี่ยวๆ จะออกเสียงพยัญชนะท้าย: six = "sees."
ตัวเลข 11-20: รูปเฉพาะ
เหมือนหลายภาษายุโรป ภาษาฝรั่งเศสมีชื่อเฉพาะสำหรับ 11-16 ตั้งแต่ 17 เป็นต้นไป รูปแบบจะเปลี่ยนเป็นคำประสม: dix-sept (สิบ-เจ็ด), dix-huit (สิบ-แปด), dix-neuf (สิบ-เก้า)
สังเกตว่า vingt (20) เมื่ออยู่เดี่ยวๆ จะไม่ออกเสียง -gt ท้ายคำ แต่ใน vingt et un (21) ตัว t จะเชื่อมเสียงกับสระถัดไปผ่าน liaison: "van-tay-UHN."
ตัวเลข 21-29: ชุด Vingt-
เลขยี่สิบกว่าจะแนะนำคำเชื่อม et (และ) สำหรับ 21 แต่ใช้ขีดกลางสำหรับ 22-29 รูปแบบ et นี้จะกลับมาอีกที่ 31, 41, 51 และ 61
หลักสิบ: 30 ถึง 69 (ช่วงง่าย)
ตั้งแต่ 30 ถึง 69 ตัวเลขภาษาฝรั่งเศสเป็นระบบฐานสิบและคาดเดาได้ แต่ละเลขหลักสิบมีชื่อเฉพาะ และเลขผสมจะตามรูปแบบ หลักสิบ + หลักหน่วย (โดยใช้ et un สำหรับเลขที่ลงท้ายด้วย 1)
การสร้างเลขผสมทำได้ง่าย: trente et un (31), trente-deux (32), quarante-cinq (45), cinquante-huit (58) จำไว้ว่า et จะมีเฉพาะกับเลข 1 (trente et un, quarante et un, cinquante et un, soixante et un) ไม่ใช้กับเลขอื่น
70-99: ระบบฐานยี่สิบ
ตรงนี้เองที่ภาษาฝรั่งเศสขึ้นชื่อว่าซับซ้อน ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน (ที่ใช้ในฝรั่งเศส) ใช้ระบบฐาน 20 สำหรับช่วงนี้ ซึ่งเป็นร่องรอยจากภาษาเซลติกแบบกอลที่มีมาก่อนภาษาละตินในแคว้นกอล
ตรรกะเมื่อเข้าใจแล้วจะสม่ำเสมอ:
- 70-79: 60 + (10-19) ดังนั้น 73 คือ soixante-treize (60 + 13)
- 80-89: 4 x 20 + (0-9) ดังนั้น 85 คือ quatre-vingt-cinq (4x20 + 5)
- 90-99: 4 x 20 + (10-19) ดังนั้น 97 คือ quatre-vingt-dix-sept (4x20 + 17)
⚠️ ตัว -s ที่ชวนสับสนใน Quatre-vingts
Quatre-vingts (80) จะเติม -s เมื่ออยู่เดี่ยวๆ หรืออยู่ท้ายสุดของตัวเลข แต่ -s จะหายไปเมื่อมีเลขตามหลัง: quatre-vingts (80) แต่ quatre-vingt-un (81), quatre-vingt-dix (90) เช่นกัน 81 ไม่ใช้ et: ต้องเป็น quatre-vingt-un ไม่ใช่ quatre-vingt-et-un Académie française ยืนยันกฎนี้
ทางเลือกแบบเบลเยียมและสวิตเซอร์แลนด์
ถ้าระบบ 70-99 ดูซับซ้อนเกินจำเป็น คุณไม่ได้คิดคนเดียว ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสในเบลเยียม สวิตเซอร์แลนด์ และบางส่วนของแอฟริกา ใช้รูปแบบฐานสิบที่ง่ายกว่า
รูปแบบเหล่านี้เป็นมาตรฐานในภูมิภาคของตน ในเบลเยียม septante และ nonante ใช้ทั่วไป แต่ 80 ยังเป็น quatre-vingts ในสวิตเซอร์แลนด์ ใช้ทั้งสามรูปแบบฐานสิบ โดย huitante พบมากในรัฐโว และ octante พบในบางพื้นที่อื่น
🌍 ควรเรียนระบบไหน
ให้เรียนระบบมาตรฐานของภาษาฝรั่งเศส (soixante-dix, quatre-vingts, quatre-vingt-dix) ก่อน เพราะเข้าใจได้ทุกที่ และจำเป็นสำหรับฝรั่งเศส แต่การรู้ว่า septante และ nonante มีอยู่ จะช่วยมากถ้าคุณไปเบลเยียม สวิตเซอร์แลนด์ หรือแอฟริกาที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส
เกิน 100: หลักร้อยและหลักพัน
รูปแบบของตัวเลขที่ใหญ่ขึ้นตรงไปตรงมามากกว่าที่ระบบ 70-99 ทำให้รู้สึก
เหมือน quatre-vingts คำว่า cents จะเติม -s เฉพาะเมื่ออยู่ท้ายสุดของตัวเลข: deux cents (200) แต่ deux cent un (201) ส่วน Mille (1,000) เป็นคำที่รูปไม่เปลี่ยน และไม่เติม -s เลย
เลขลำดับในภาษาฝรั่งเศส
เลขลำดับภาษาฝรั่งเศสสร้างโดยเติม -ième ต่อท้ายเลขนับ ข้อยกเว้นสำคัญคือคำว่า "ที่หนึ่ง" ซึ่งมีรูปเฉพาะของตัวเอง
มีข้อสังเกตเรื่องการสะกด 2 อย่าง: cinq เติม -u- ก่อน -ième (cinquième) และ neuf เปลี่ยน -f ท้ายเป็น -v- (neuvième) ต่างจากภาษาสเปน ภาษาฝรั่งเศสยังใช้เลขลำดับได้สบายเกินกว่าอันดับ 10: le vingtième siècle (ศตวรรษที่ 20), le quinzième arrondissement (เขตที่ 15)
💡 Deuxième vs. Second
ทั้งสองคำแปลว่า "ที่สอง" แต่ตามธรรมเนียม second ใช้เมื่อมีแค่สองสิ่งเท่านั้น (le Second Empire) ส่วน deuxième สื่อว่ามีมากกว่าสอง (le deuxième étage = ชั้นสองในอาคารหลายชั้น) ในภาษาฝรั่งเศสปัจจุบัน ความต่างนี้เริ่มจางลง และ deuxième ถูกใช้กว้างขึ้นเรื่อยๆ
ความหมายทางวัฒนธรรมของตัวเลขในฝรั่งเศส
ตัวเลขมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ในวัฒนธรรมฝรั่งเศส มากกว่าคณิตศาสตร์อย่างมาก
เลขนำโชค 7: เช่นเดียวกับวัฒนธรรมตะวันตกหลายแห่ง เลข 7 ถือว่าเป็นมงคล สำนวน être au septième ciel (มีความสุขสุดๆ) ใช้บ่อย
เลขอัปมงคล 13: วันศุกร์ที่ 13 (vendredi treize) ถือว่าโชคร้าย แต่มีมุมที่น่าสนใจคือ คนฝรั่งเศสจำนวนมากมองว่าเป็นวันโชคดีสำหรับลอตเตอรี่ ลอตเตอรี่แห่งชาติ Française des Jeux รายงานว่ายอดขายสูงขึ้นมากในทุกวันศุกร์ที่ 13
เลข 13 บนโต๊ะอาหาร: ความเชื่อโชคลางที่แรงอย่างหนึ่งคือ การนั่งกินข้าว 13 คนบนโต๊ะจะนำโชคร้าย ความเชื่อนี้แรงจนบางเจ้าภาพจะเพิ่มที่นั่งคนที่ 14 ด้วยตุ๊กตาหรือของเล่น เพื่อเลี่ยงเลข 13
รูปแบบการเขียนตัวเลข: ฝรั่งเศสใช้จุดหรือเว้นวรรคในตำแหน่งที่ภาษาไทยมักใช้จุลภาค และใช้จุลภาคเป็นจุดทศนิยม ดังนั้น 1,000.50 แบบที่พบทั่วไป จะเขียนเป็น 1 000,50 หรือ 1.000,50 ในภาษาฝรั่งเศส เรื่องนี้ทำให้นักท่องเที่ยวและผู้เรียนสับสนบ่อย
🌍 หมายเลขโทรศัพท์ในฝรั่งเศส
หมายเลขโทรศัพท์ฝรั่งเศสมี 10 หลัก และจัดเป็นคู่: 06 12 34 56 78 เวลาอ่านจะอ่านเป็นคู่: zéro six, douze, trente-quatre, cinquante-six, soixante-dix-huit. เบอร์มือถือขึ้นต้นด้วย 06 หรือ 07 และเบอร์บ้านขึ้นต้นด้วย 01-05 ตามภูมิภาค
ฝึกกับเนื้อหาภาษาฝรั่งเศสจริง
ตัวเลขปรากฏตลอดในชีวิตประจำวันของภาษาฝรั่งเศส ตั้งแต่อ่านเมนูและราคา ไปจนถึงเข้าใจประกาศรถไฟและที่อยู่ ระบบฐานยี่สิบสำหรับ 70-99 จะคุ้นเองเมื่อเจอบ่อยพอ แต่ต้องฝึกมากกว่าการทำแบบฝึกหัดในตำรา
ภาพยนตร์และรายการทีวีฝรั่งเศสเหมาะมากสำหรับฝึกเรื่องตัวเลข ฉากตลาด การสั่งอาหาร และข่าว มีประโยชน์เป็นพิเศษ ไปที่ คู่มือภาพยนตร์ที่ดีที่สุดสำหรับเรียนภาษาฝรั่งเศส เพื่อดูตัวเลือกเด่นๆ หลายแนวและหลายระดับความยาก
Wordy ช่วยให้คุณฝึกตัวเลขภาษาฝรั่งเศสในบริบทจริง ด้วยซับโต้ตอบได้บนภาพยนตร์และรายการภาษาฝรั่งเศส เมื่อมีตัวเลขในบทสนทนา ให้แตะเพื่อดูรูปเขียนและการแยกการออกเสียง ดู บล็อก ของเราเพื่อคู่มือเรียนภาษาฝรั่งเศสเพิ่มเติม หรือไปที่ หน้าการเรียนภาษาฝรั่งเศส เพื่อเริ่มฝึกได้เลยวันนี้
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมเลข 80 ภาษาฝรั่งเศสถึงพูดว่า quatre-vingts?
เลข 1-10 ภาษาฝรั่งเศสมีอะไรบ้าง?
เลข 70 80 90 ภาษาฝรั่งเศสพูดยังไง?
ตัวเลขภาษาฝรั่งเศสใช้ et ตอนไหน?
premier กับ première ต่างกันยังไง?
แหล่งที่มาและข้อมูลอ้างอิง
- Académie française, Dictionnaire de l'Académie française, ฉบับที่ 9
- Grevisse, M. & Goosse, A. (2016). Le Bon Usage, ฉบับที่ 16. De Boeck Supérieur.
- Organisation internationale de la Francophonie, La langue française dans le monde, รายงานปี 2022
- Ethnologue: Languages of the World, รายการข้อมูลภาษา French (2024)
เริ่มเรียนรู้กับ Wordy
ดูคลิปจากหนังจริง แล้วเพิ่มคลังคำศัพท์ไปเรื่อยๆ ดาวน์โหลดฟรี
